İslam Mezheplerinde Kadın


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Meltem Baş

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): TEVHİT AYENGİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çağımızın İslam anlayışındaki en büyük problemlerinden biri de İslam dinine kadın üzerinden yapılan algıdır. Her mezhebin itikâdî ve fıkhî alanlarda kadına yönelik farklı kabulleri olmasına rağmen bu görmezden gelinmiş ve İslam dini kadın konusunda eleştirilere maruz kalmıştır. Hala daha devam ettiğini gördüğümüz bu eleştiriler, genellikle sosyal hayatla ve dinî anlayışla ilgili olmuştur. Tezin yazılma sebebini oluşturan ve İslam dinine atfedilen kadın konusundaki yanlış uygulamalar, tarihte ortaya çıkmış bazı İslam mezhepleri içerisinde araştırılırken, diğer dinlerde kadının konumu ile ilgili uygulamaları da araştırma gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Bu sebeple kadın konusuna İslam mezhepleri ışığında bakmadan önce kadın konusunun İslamiyet'e kadar ki tarihi süreçte nasıl ele alındığı ve İslamiyet'ten sonra kadın konusuna karşı tutumun ne ölçüde değişmiş olduğunun tespiti elzemdir. Yaptığımız çalışmada tarihi süreçte kadın konusuna değinilmiş, kadının sosyal, kültürel ve dini hayatta ne konumda olduğu araştırılmış ve günümüze kadar gelen mezhebi uygulamalarla hangi şekle bürünmüş olduğu, kaynaklarından yararlanarak irdelenmiştir. "İslam Mezheplerinde Kadın" konulu tez iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde İslami açıdan kadının yaratılışı konusunun nasıl ele alındığını ve bu konuda diğer dinlerin uygulamalarının İslamiyet üzerindeki etkilerini inceleyeceğiz. Mezheplerde kadın olgusunu incelemeden önce farklı dinlerde ve toplumlarda kadının konumu ile ilgili araştırmalar yapılmış ve bulunan ayrıntılarla birinci bölüm oluşturulmuştur. Buradaki amaç farklı inanışlarda ve toplumlarda kadına ortak bir bakış açısının olup olmadığını görmek ve neticelerinde kadın konusuyla ilgili uygulamaları irdelemektir. Ulaşmaya gayret ettiğimiz bilgiler bizi ikinci bölüme götürmüş ve kadın konusu mezhepler içerisinde incelenmiştir. İkinci bölümde ise mezheplerin kadın konusunda ki görüşleri araştırılmış, uygulamalar hakkında bilgi verilmiş ve bir araya toplanmaya çalışılmıştır. Son olarak eleştirilerin odağı olan İslam dininde kadının yeri konusuna değinilmeye çalışılmıştır. Bu tezde kadına bakışın kadının tarih ve İslam Mezhepleri merkezli kadın anlayışı, sosyal hayattaki ve dinî ritüellerdeki konumu ve tarihi süreç içerisinde sürüklenen, İslam'dan sonra da devam eden değişim süreci, kendi kaynaklarından hareketle objektiflik ilkesi doğrultusunda değerlendirilecektir. Anahtar kelimeler: İslam'da kadın, İslam mezheplerinde kadın, mezheplerde kadın, İslam'da kadının yeri