FİZYOLOJİK SARILIKLI YENİDOĞAN ANNELERİNDE EMZİRME ÖZ YETERLİLİĞİ VE YETERSİZ SÜT ALGISININ DEĞERLENDİRİLMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Sevda KISAOĞLU
Danışman: Sevda Kısaoğlu, Fatma Yılmaz Kurt
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışma, fizyolojik sarılık tanısı alan yenidoğan annelerinin emzirme öz yeterlilik ve yetersiz süt algısını değerlendirmek amacıyla yapıldı. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak planlanan araştırma, Çanakkale'de bulunan bir Devlet Hastanesi'nin Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi ve Çocuk polikliniğine başvuran fizyolojik sarılık tanısı almış ve almamış 240 yenidoğan annesi ile gerçekleştirildi. Araştırmanın verileri "Anne-Bebek Tanıtıcı Bilgi Formu", "Postpartum Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği (PEÖYÖ)" ve "Yetersiz Süt Algısı (YSA) Ölçeği" kullanılarak yüzyüze görüşme yöntemiyle toplandı. Verilerin analizinde Shapiro Wilk testi, t testi, Spearman korelasyon, Mann Whitney U, Kruskal-Wallis analizleri ve Ki-Kare testi kullanıldı. Çalışmada etik ilkelere bağlı kalındı. Fizyolojik sarılık tanısı alan yenidoğan annelerinin PEÖYÖ puan ortalaması 60,79±7,85, YSA puan ortalaması 42,19±7,25; fizyolojik sarılık tanısı almayan yenidoğan annelerinin PEÖYÖ puan ortalaması 63,96±5,75, YSA puan ortalaması 42,83±7,73 bulundu. YSA puan ortalaması ile fizyolojik sarılık olma durumu arasında anlamlı bir farklılık olmadığı (p>0,05), PEÖYÖ puan ortalaması ile fizyolojik sarılık olma durumu arasında anlamlı farklılık olduğu (p<0,001) saptandı. Fizyolojik sarılık tanısı alan (r=0,722, p<0,001) ve almayan yenidoğan annelerinde (r=0,722, p<0,001), emzirme öz yeterlilik ve yetersiz süt algısı arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki olduğu, annelerin emzirme öz yeterlilikleri arttıkça süt yeterlilik algılarının da arttığı saptandı. Sonuç olarak, fizyolojik sarılık tanısı alan yenidoğan annelerinin PEÖYÖ puan ortalaması, fizyolojik sarılık tanısı almayan yenidoğan annelerine göre düşük bulundu. Annelerin emzirmeye başlama ve sürdürmede sağladığı başarı annenin emzirme öz yeterliliği ve yetersiz süt algısından etkilenmekte olup, yenidoğanın sarılık riskini de etkilemektedir. Sağlık profesyonellerinin desteği ile annenin emzirme özyeterlilik ve süt yeterlilik algısı artırılabilir, başarılı bir emzirme süreci sağlanıp yenidoğanda sarılık gelişme olasılığı azaltılabilir.