Bazı makarnalık buğday (Triticum durum L.) çeşitlerinin Çanakkale koşullarındaki verim ve kalite özelliklerinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜRSOY ŞAHİN

Danışman: Mevlüt Akçura

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma 2013 – 2014 yetiştirme sezonunda Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Dardanos Yerleşkesi'nde yürütülmüştür. Araştırmada 20 adet makarnalık buğday çeşidi kullanılmıştır. Deneme, Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Ekimi yapılan çeşitlerin verim ve verim özellikleri incelenerek yöreye uygun ümitvar çeşitlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yapılan varyans analizi sonucunda, çeşitler arasında incelenen özelliklerde başaklanma süresi, bitki boyu, başak uzunluğu, başak ağırlığı, başaktaki başakçık sayısı, başaktaki tane sayısı, biyolojik verim, tane verimi, hasat indeksi, bin tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı ve camsı tane oranı bakımından % 1; metrekarede başak sayısı ve başakta tane ağırlığı bakımından % 5 ihtimal düzeyinde önemli farklar görülmüştür. İncelenen özellikler arası ilişkilere bakıldığında bin tane ağırlığı ile camsı tane oranı (r = 0.261*) ve hektolitre ağırlığı (r = 0.396**) arasında olumlu ve önemli; başaklanma süresi (r = - 0.512**), başak uzunluğu (r = - 0.418**) ve başaktaki başakçık sayısı (r = - 0.488**) arasında ise olumsuz ve önemli ilişkiler belirlenmiştir. Tane verimi ile biyolojik verim (r = 0.820**), başak ağırlığı (r = 0.741**), başaktaki tane ağırlığı (r = 0.393**) ve başaktaki tane sayısı (r = 0.701**) arasında pozitif yönde önemli ilişkiler olduğu görülürken, hektolitre ağırlığı ile başaklanma süresi (r = - 0.544**), başak uzunluğu (r = - 0.605**) ve başaktaki başakçık sayısı (r = - 0.507**) arasında da olumsuz ve önemli ilişkiler kaydedilmiştir. Çalışmadan elde edilen bir yıllık veriler neticesinde Zühre, Şahinbey, Aydın-93, Özberk ve Mirzabey-2000 çeşitlerinin Çanakkale yöresi için ümitvar makarnalık buğday çeşitleri olduğu sonucuna ulaşılmıştır.