Elektronik tohum ve gübre kontrol sisteminin hassas ekim makinasındaki performansı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TARIM MAKİNELERİ VE TEKNOLOJİLERİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEZER YILDIZ

Danışman: Habib Kocabıyık

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bitki üretiminde, birim alana ekilen bitki sayısı ve uygulanan gübre miktarı oldukça etkilidir. Mikro-granül gübreler, bitki verimini arttırmak için yaygın olarak kullanılır. Günümüzde, mekanik güç aktarımıyla çalışan geleneksel tarım makinelerine entegre edilmiş gübreleme üniteleri kullanılmaktadır. Bu tür ünitelerin kaydırma ve sıkışma gibi dezavantajları vardır ve ayar hassasiyetleri sınırlıdır. Bu çalışmada, hassas ekim makinaları için geliştirilmiş bir elektronik hareket ve kontrol sisteminin tasarım parametrelerinin tanımlanmasıyla beraber ilerleme hızı, sıra üzeri tohum aralığı ve mikro-granül gübre normunun ekim ve gübre uygulama düzgünlüğü üzerindeki etkilerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, mekanik hareket iletim sistemine sahip, vakum prensibiyle çalışan düşey tohum diskli ekici düzen ve balta tipi gömücü ayaklı dört sıralı tek dane ekim makinası kullanılmıştır. Çalışmada makine üzerindeki tüm mekanik hareket iletim sistemleri devre dışı bırakılmıştır, bunun yerine TÜBİTAK projesi (Proje no: TOVAG 1005-219O473) kapsamında geliştirilen "Elektronik Hareket ve Kontrol Sistemi" (EHKS) makine üzerine eklenmiştir. EHKS'nin başarısının ölçümü için yapılan atölye testlerinde mısır tohumu ve mikro-granül gübre kullanılmıştır. EHKS'li hassas ekim makinasının atölye testleri 3-6-9 km/h olarak 3 farklı ilerleme hızında, 2,5-3,0-3,5 kg/da mikro-granül gübre normunda ve 20-30-40 cm olmak üzere 3 farklı sıra üzeri mesafe ayarında gerçekleştirilmiştir. Mısır tohumuyla üç farklı sıra üzeri mesafe ile yapılan çalışmalarda KETA %87,27-99,09, İO %0,00-3,33, BO %0,61-10,91 ve HD %9,56-18,11 arasında değişmiş ve ayaklar arası VK<%3 olmuştur. Mikro-granül gübre ile yapılan çalışmalarda tüm sabit hız koşullarında, elde edilen mikro-granül normunun ortalama mutlak sapma değeri 0,0217-1,168 kg/da ve MAPE değeri %0,867-33,376 aralığındadır. Mikro-granül gübre ile yapılan çalışmalarda tüm sabit hız koşullarında ayaklar arası VK %0,799-4,321 arasında değişmiştir, makara yaklaşık 65 d/d'dan sonra teknik kapasite yönünden yetersiz kalmıştır.