Türk dış politikasında Afrika açılım stratejisi: Ekonomik, kültürel dinamikleri ile Türkiye'nin Mağrip bölgesi politikası

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEZGİN AKKANLI

Danışman: Soner Karagül

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tarih içerisinde Türk insanının dışa açılımını inceleyerek, günümüz Türkiye'sinin de tarihinde olduğu gibi dünyaya açılması gerektiğini ortaya koyan bu çalışmada, Kuzey Afrika- Mağrip Bölgesi özelinden hareketle Afrika ülkeleri ile ilişkilerini geliştirmesi için bir model oluşturulmaya çalışılmıştır. Mağrip Ülkelerinin coğrafi özellikleri, Bölge ülkelerinin genel sosyal oluşumları, geçmişten günümüze bu bölgelerde yaşanan küresel rekabetin sonucu olarak ?Sömürgecilik? kavramı ele alınmıştır. Dünya politikasında en önemli yeri alan ülkelerin enerji ihtiyaçları ve bu toprakların Dünya enerji koridorundaki önemi, özellikle AB ülkeleri için etkisi ve küresel boyutta oluşumlar ortaya konulmaya çalışılmıştır.Çalışmada Mağrip Bölgesi ülkeleri ile Osmanlı'nın tanışma sürecinden başlayan ilişkiler bölgenin Osmanlı Devleti'nce yönetimi, Osmanlı sonrası Sömürge İmparatorluklarının bu bölgeleri paylaşmaları, sömürgeci yönetimlere karşı iki asır süren bağımsızlık mücadeleleri kısaca özetlenmektedir.1950'lerden itibaren bölgede bağımsızlığını kazanan devletlerle, Türkiye Cumhuriyeti'nin ?Soğuk Savaş? konjonktürünün etkisindeki ikili ilişkileri ele alınmıştır. Türk dış politikasında Afrika açılım süreciyle başlayan ikili ve toplu görüşmeler, yapılan Afrika Zirveleri ve İş Konseyleri sayesinde bölge ülkeleri ile ekonomik ilişkilerin boyutu ortaya konulmuştur. Bu çerçevede Türkiye'nin bölgesel aktör olabilme yolunun Kuzey Afrika bağlamında genel olarak Afrika'dan geçtiği yaklaşımı tartışılmıştır. Küresel rekabetin çok dinamik ve had safhada yaşandığı bölgede, Türkiye'nin yaşanan bölgesel karışıklıklar ve çatışmaları değerlendirme potansiyeli üzerinde durulmuş; başlattığı Afrika açılım sürecinin boyutları tartışılmıştır.