Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Dışsallık: Çanakkale Örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mehmet Emin Kenanoğlu
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MURAT AYDIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yıllar itibariyle yaşanan nüfus artışı, hızlı kentleşme, plansızlık gibi birçok değişken trafik sorununu gündeme getirmiştir. Artan trafik sorunu ise sadece gelişmekte olan ülkelere özgü bir sorun olmayıp gelişmiş ülkeler içinde önemli bir sorun olmuştur. Çünkü trafik ve trafik kaynaklı sorunlar ülkelere birçok açıdan zarar vermektedir. Bu zararlar; çevresel tahribatın artması, ekonomik kaynakların israfı, zaman ve konfor kaybı, fiziksel ve psikolojik deformasyonlar şeklinde kendini göstermektedir. Bu olumsuzlukların giderilmesi veya en azından makul seviyelere çekilmesi için insanın trafikteki düşünme ve karar verme yükünün hafifletilmesi gerekmektedir. Bunu sağlayacak olan Akıllı Ulaşım Sistemleri (AUS)'dir. AUS'un sağlanması ile çevresel tahribatları azaltılması (emisyon hacminin azalması ile), zaman tasarrufu, yolculuk konforunun iyileştirilmesi, ekonomik kaynakların israfının önlenmesi ve bu kaynakların verimli alanlara yöneltilmesi bireysel faydanın yanı sıra pozitif dışsallık yayması bakımından da oldukça önemlidir. Çalışmada, AUS'un ortaya çıkardığı dışsallıklar, geniş bir literatür taraması kapsamında ele alınarak, Avrupa Birliği, Amerika, Çin, Hindistan, Avustralya, Singapur, Güney Kore, Birleşik Krallık ve Japonya gibi örnek ülke uygulamaları incelenmiştir. Çeşitli ülke örnekleri kapsamında elde edilen bilgiler ışığında AUS'un genelde Türkiye, özelde ise Çanakkale'de uygulanabilirliği tartışılmıştır. Ayrıca gerek Türkiye gerek Çanakkale'de uygulanan AUS'un geliştirilmesi adına çözüm önerileri sunularak Çanakkale ilinde bir anket çalışması yürütülmüştür. Bu anket çalışmasıyla Çanakkale'de trafik kaynaklı olumsuz dışsallıkların giderilmesi amacı ile AUS uygulamalarının ortaya çıkardığı dışsallıklar Keşfedici Faktör Analizi yöntemiyle belirlenmiştir. Böylece Çanakkale trafiğinde yer alan yaya ve sürücüleri rahatlatacak AUS uygulamaları ortaya konularak trafik kaynaklı pozitif dışsallıkları arttırmak, negatif dışsallıkları ise azaltmak çalışmanın amacı olmuştur.