Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: BEGÜM KURT
Danışman: Tuğba Tümer
Özet:
Kronik nöroinflamasyon tüm dünyada Alzheimer, Parkinson, Multipl Skleroz,
depresyon gibi en yaygın görülen nörolojik bozuklukların başlıca sebeplerinden biridir.
Günümüzde nöroinflamasyon kaynaklı nörodejeneratif hastalıkların tedavisinde
kullanılabilecek etkin bir yöntem hala bulunamamıştır. Bu hastalıkların tedavi edilebilmesi
ve önlenebilmesi için nöroinflamasyonun mekanizmaları araştırılarak anti-inflamatuar ve
sitoprotektif odaklı bitkisel kökenli yaklaşımların geliştirilmesi gerekmektedir.
Bu çalışma kapsamında bilinen bazı maddelerden apigenin, luteolin, kafeik asit,
rosmarinik asit ve GR24 ile yeni bir bileşik olan Kaffeoyl-rosmarinik asidin nörodejeneratif
hastalıkların gelişiminde merkezi bir rolü olan kronik nöroflamasyona karşı düşük dozlarda
koruyucuetkisi taranarak en etken maddenin tespit edilmesi ve daha sonra bu maddenin ileri
anti-neuroinflamatuar etkilerini araştırmak ve moleküler etki mekanizmalarını tespit etmek
planlanmıştır. Bu amaçla, tarama sonuçlarına göre öncül olarak tespit edilen ve bir çeşit yeni
nesil bitki hormonu olan Strigolakton analoğu GR24’ün nörovasküler birimin üyelerinden
beyin endotel hücreleri ve mikrogliada oluşturulan nöroinflamasyon modellerine karşı test
edilmesi yenilikçi bir yaklaşımdır. Son çalışmalar, kronik nöroinflamasyonun oluşumunda
merkezi sinir sistemi (MSS) elemanları ile sistemik inflamasyon arasındaki yakın ilişkiyi
ortaya koymaktadır. Bu tez kapsamında, KBB ve mikroglial hücrelerin inflamasyon
modelindeki nöroinflamatuvar süreçleri incelenmiş ve inflamasyon sadece merkezi sinir
sistemi ile sınırlı kalmayan bir hastalık olarak değerlendirilmiştir.
Çalışma kapsamında mikroglia ve beyin endotel hücreleri üzerinde
nöroinflamasyonun gelişiminde rol oynayan pek çok farklı parametre gözlemlenmiştir.
vii
GR24’ün beyin endotel ve mikroglia hücrelerinde LPS uyarımı ile eksprese olan
proinflamatuvar moleküller üzerinde belirgin ölçüde baskılayıcı ve sitoprotektif molekülleri
önemli ölçüde indükleyici etki gösterdiği görülmüştür. Buna göre GR24’ün düşük dozlarda
kronik nöroinflamasyona karşı etkin, nöroprotektif bir bileşik olduğu belirlenmiştir. Bu
çalışma sonucu GR24’ün nörodejeneratif hastalıkların tedavisinde potansiyel bir terapötik
fitokimyasal olabileceği öne sürülmektedir.