Ortak bilgi yapılandırma modelinin bilimsel muhakeme becerileri üzerindeki etkisi: Fen bilgisi öğretmen adayları örneği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İLKE AYÇİÇEK DOĞANGÖNÜL

Danışman: SEDA ÇAVUŞ GÜNGÖREN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada, Ortak Bilgi Yapılandırma Modelinin (OBYM) fen bilgisi öğretmenliği 3. sınıf öğrencilerinin bilimsel muhakeme becerileri üzerine etkisi incelenmiştir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden tek grup ön-test son-test yarı deneysel desen olarak belirlenmiştir. Uygulama 2021-2022 eğitim öğretim yılı bahar döneminde gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu Marmara Bölgesi'nde bir devlet üniversitesinin 3. sınıfında öğrenim gören 48 fen bilgisi öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırma Bilimsel Muhakeme Becerileri dersi kapsamında 7 hafta sürmüştür. Uygulama sürecinde OBYM'ye göre hazırlanan ders planlarıyla, muhakeme becerilerini kazandırmaya yönelik etkinlikler uygulanmıştır. Veri toplama aracı olarak Bilimsel Muhakeme Becerileri Testi (BMBT) ve uygulama hakkında görüşler formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde t testi kullanılırken, katılımcıların uygulama hakkındaki görüşlerinden elde edilen nitel verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, BMBT alt boyutları kapsamında orantısal düşünme becerisi, korelasyonel düşünme becerisi ve olasılıklı düşünme becerisine ait bulgular istatistiksel olarak anlamlı bulunmazken diğer alt boyutlar kapsamında istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Katılımcılar, uygulama süreci hakkında etkinlik ve uygulamaları beğendikleri, bilimsel muhakeme becerilerini öğrendikleri, deneyim kazandıkları gibi olumlu görüşler belirtirken, geri dönüt eksikliği ve ders saatlerinin uzunluğu gibi olumsuz görüşler belirtmişlerdir. Sonuç olarak OBYM'nin bazı bilimsel muhakeme becerilerinin gelişimine katkı sağladığı belirlenmiştir.