Kütahya merkezde bulunan Bizans Dönemi taş eserleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, SANAT TARİHİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHARREM AŞIK
Danışman: Ayşe Çaylak Türker
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada Kütahya Merkez'de bulunan Bizans dönemine ait 157 adet taş eser incelenmiştir. İncelenen taş eserlerden 31 adedi farklı araştırmacılar tarafından daha önce yayınlanmıştır. Daha önce yayınlanan taş eserlere incelenmemiş 126 adet taş eser eklenerek bir değerlendirme yoluna gidilmiştir. İncelenen taş eserler arasında sırasıyla sütun kaideleri, çift sütun kaideleri, postamentler, sütun gövdeleri, payeler, çift sütunlar, impostlar, sütun başlıkları, templon payeleri, başlığı ile monolit işlenmiş templon sütunu, templon levhaları, vaftiz havuzları, zeytinyağı veya şarap işliklerinde kullanılan vida ağırlık taşı ve işlevi belirlenemeyen taş eserler bulunmaktadır. Bizans dönemine ait taş eserlerin çoğu Kütahya Kalesi'nin burç ve duvarlarında, tarihi yapılarda, çeşmelerde, türbelerde ve mezarlıklarda devşirme malzeme olarak kullanılmıştır. Taş eserlerin bir bölümü ise Kütahya Kalesi içerisinde ve yamaçlarında, sokaklarda, parklarda ve bahçelerde dağınık halde bulunmaktadır. İncelenen taş eserler işlevlerine göre statik, liturjik ve diğer taş eserler başlıkları altında sınıflandırılmıştır. Eserlerin türlerine göre alt başlıklar halinde önce değerlendirmeleri yapılmış sonrasında kataloglarına yer verilmiştir. Bu taş eserler malzeme, teknik, üslup, motif ve kompozisyon özelliklerine göre ayrıntılı olarak değerlendirilerek belgelenmiştir. Taş eserlerin üretimlerinde genellikle mermer kullanılmıştır. Ayrıca kireçtaşından yapılmış örnekler de mevcuttur. İncelenen taş eserlerden bazılarının üzerinde kazıma veya kabartma tekniğinde yapılmış çeşitli haç motifleri ile bitkisel ve geometrik kompozisyonlar yer almaktadır. Bizans dönemine ait bu taş eserlerin Kütahya ve çevresi, İstanbul, Anadolu ve yurt dışındaki benzer örnekleriyle karşılaştırılarak tarihlendirilmesi ve Bizans sanatı içerisindeki yeri ve öneminin tespit edilmesi amaçlanmıştır.