Çardak dalyanındaki (Lapseki-Çanakkale) deniz tarağının (flexopecten glaber linnaeus 1758) besin içeriğinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, SU ÜRÜNLERİ YETİŞTİRİCİLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: PERVİN VURAL

Danışman: Sefa Acarlı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Temmuz 2017-Haziran 2019 tarihleri arasında gerçekleştirilen bu çalışma, Çanakkale Boğazı'nın Kuzey Ege Denizi'nde yer alan Çardak Lagünü'nde (Lapseki-Çanakkale) bulunan deniz tarağı Flexopecten glaber türü üzerine yapılmıştır. Tarağın besin içeriğini belirlemek amacıyla, bir yıl boyunca aylık olarak örnekleme yapılmıştır. Et verimi ve kondisyon indeksi sırası ile 19,38 ile 29,94 ve % 5,49 ile %, 10,74 tespit edilmiştir. Elde edilen bu değerler tarağın besinsel ve ekonomik açıdan uygun olduğunu göstermiştir. Bu çalışmada tarakta çoklu doymamış yağ asitlerinin (PUFA) toplam yağ asitleri içindeki oranı % 27,32 (Ekim) ile % 56,13 (Kasım) arasında değişmiştir. PUFA içinde yer alan eikosapentaenoik asit (EPA veya C20:5n3) ve dokosaheksaenoik asit (DHA veya C22:6n3) yüksek miktarlarda bulunmuştur ve aylara göre farklılık göstermişlerdir (p<0,05). Tekli doymamış yağ asitleri (MUFA) arasında genel olarak oleik asitin (C18:1n9c) daha yüksek olduğu ve aylar arasında farklılık gösterdiği belirlenmiştir (p<0,05). Çalışmada doymuş yağ asitleri (SAFA) içerisinde yer alan palmitik asitin (C16) bütün yıl boyunca tüm yağ asitleri içerisinde baskın olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada tarakta 8 esansiyel (EAA), 19 esansiyel olmayan (NEAA) amino asit olmak üzere toplam 27 amino asit ölçülmüştür. Tarakta EAA yüksek miktarda bulunmuştur. EAA içeriği bakımından en yüksek değerler kış ve ilkbahar döneminde gözlemlenirken, NEAA bakımından en yüksek değerler ise yaz ve sonbahar dönemlerinde belirlenmiştir. EAA ve NEAA arasında aylara göre farklılık gözlenmiştir (p<0,05). Toplandığı bölge açısından tarağın element içeriğinin sağlık açısından tüketime uygun olduğu tespit edilmiştir. K, P, S, Cu, Zn, Se, B aylar arasında farklılık göstermiştir (p<0,05). Bu çalışmada F. glaber'in biyokimyasal kompozisyonu ile ilgili elde edilen veriler, tarağın yüksek kalitede bir deniz ürünü olduğunu ve tüketimi için yılın en uygun döneminin ilkbahar ve kış mevsimi olduğunu göstermiştir.