Okul öncesi öğretmen adaylarının eğitiminde öğrenme yörüngeleri modeli ile bir program geliştirme uygulaması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLEK GÜZEL CANDAN
Danışman: Elmaziye Temiz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Eğitim programlarının güncel gelişme ve değişimlere ayak uydurabilmek amacıyla değişmesi, yenilenmesi oldukça önemlidir. Dolayısıyla yeni programlara uyum sağlayabilecek, yeniliklere ayak uydurabilecek, bu konuda kendisini yeterli hisseden ve motivasyonu yüksek öğretmenlerin yetiştirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmanın birinci amacı öğretmen adaylarına yönelik okul öncesi matematik eğitimi için öğrenme yörüngelerine uygun bir program tasarımı hazırlayarak işleyiş sürecini belirlemektir. İkinci amacı ise hazırlanan (geliştirilen) öğrenme yörüngeleri eğitim programı (ÖYEP) aracılığıyla öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine ve öğretmeye ilişkin motivasyonları ile özyeterlik inançlarının nasıl geliştirilebileceğini ortaya koymaktır. Bu amaçla araştırmada eylem araştırması gerçekleştirilmiştir. Araştırmada Marmara bölgesinde bulunan bir eğitim fakültesinin okul öncesi eğitim öğretmenliği anabilim dalı son sınıf öğrencilerinden oluşan bir gruba ÖYEP uygulanmıştır. Araştırmada Kauffman, Yılmaz Soylu ve Duke (2011) tarafından geliştirilen "Öğretme Motivasyonu Ölçeği (Motivation To Teach Scale)" ölçeği Türkçe'ye uyarlanmış, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda Öğretmen Özyeterlik İnanç Ölçeği (ÖÖİÖ), Öğretme Motivasyonu Ölçeği (ÖMÖ), Öğretmenlik Meslek Motivasyonu Ölçeği (ÖMMÖ) kullanılmıştır. Nitel boyutund a ise yarı yapılandırılmış görüşme formları, araştırmacı yansıtıcı günlüğü, öğretmen adaylarının günlükleri, ses kayıtlarından elde edilen veriler kullanılmıştır. Eylem araştırması ÖYEP süreci öncesinde öğretmen adaylarına ölçekler uygulanmış, görüşmeler yapılmıştır. Eylem araştırması sürecinde öğretmen adaylarının günlükleri, araştırmacı gözlem ve günlükleri, yapılan etkinliklere ilişkin veriler toplanmıştır. Eylem süreci sonrasında ölçeklerden elde edilen veriler, son görüşmeden elde edilen veriler vb. toplanarak bütüncül olarak analiz edilmeye çalışılmıştır. Verilerin analizinde NVivo 12 programı ve SPSS 21.0 programından yararlanılmıştır. Araştırmanın nicel analiz sonucunda uygulama sonrası ölçek puanlarındaki artışın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte elde edilen nicel verilerin görüşme, araştırmacı ve öğretmen adayı günlükleri, gözlemlerinden elde edilen nitel veriler ile de desteklendiği belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının süreçte tuttukları günlük verileri haftalık olarak analiz edildiğinde, günlüklerde sıklıkla geçen temaların (ilk haftadan sona doğru) geliştirilmesi gereken nitelikler, mutluluk, matematik kullanımı, tespitler ve plan ana temalarında toplandığı belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen verilerin öğrenme yörüngeleri temelinde genelde öğretmen yetiştirme programlarına özelde de okul öncesi öğretmen yetiştirme programlarının geliştirilmesinde fayda sağlayacağı düşünülmektedir.