Çocuklar için felsefe eğitim programının 5-6 yaş çocuklarda felsefi sorgulama yoluyla eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerine etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEMA IŞIKLAR

Danışman: Yasemin Abalı Öztürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma Çocuklar İçin Felsefe Eğitim Programının 5-6 yaş çocuklarda felsefi sorgulama yoluyla eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu Çanakkale ili Lapseki ilçesindeki bir ilkokulun anasınıflarında 2018-2019 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören 5-6 yaş aralığında toplam 40 çocuktan (20 deney grubu, 20 kontrol grubu) oluşmaktadır. Bu araştırma nicel araştırma yöntemlerinden yarı deneysel desen kullanılarak planlanmıştır. Öntest-sontest deney ve kontrol gruplu modele göre desenlenmiş olan bu araştırmada bir deney bir kontrol grubu olmak üzere iki grup oluşturulmuştur. İki uzman görüşü alınarak hazırlanan "Çocuklar İçin Felsefe Eğitimi Programı" deney grubundaki çocuklara haftada iki oturum olmak üzere on hafta boyunca, ortalama 40 dakika süren toplam 20 oturum halinde uygulanmıştır. Deney grubundaki "Çocuklar İçin Felsefe Eğitimi Programı" uygulamaları araştırmacı tarafından yürütülmüştür. Bu süre boyunca kontrol grubuna herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacının hazırladığı Kişisel Bilgi Formu, Karadağ, Yıldız Demirtaş ve Yıldız (2017)'nin geliştirdikleri "5-6 Yaş Çocuklar İçin Felsefi Sorgulama Yoluyla Eleştirel Düşünmenin Değerlendirmesi Ölçeği" ve Oğuz ve Köksal Akyol (2015)'in geliştirdikleri "Çocuklar İçin Problem Çözme Becerisi Ölçeği (PBÇÖ)" kullanılmıştır. SPSS 22 paket programı kullanılarak yapılan verilerin analizinde grup içi farklılıkların tespiti için Bağımlı Gruplar t Testi (Paired Sample Test), gruplar arası farklılıkların tespiti için ise Bağımsız Gruplar t Testi (Independent Sample Test) kullanılmıştır. Verilerin analizi sonucunda deney grubunun felsefi sorgulama yoluyla eleştirel düşünme becerileri grup içi karşılaştırmalarında her iki grubun öntest ve sontest puanları arasında anlamlı farklılık olduğu ve gruplararası karşılaştırmada ise deney grubunun felsefi sorgulama yoluyla eleştirel düşünme becerileri sontest ortalama puanının kontrol grubuna göre daha yüksek olmasına rağmen, aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir sonuç olmadığı görülmüştür. Problem çözme becerileri grup içi karşılaştırmalarında her iki grubun öntest ve sontest puanları arasında anlamlı farklılık olduğu görülmüştür. Problem çözme becerileri gruplar arası sontest sonuçları karşılaştırıldığında ise deney grubu lehine anlamlı farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Çocuklar İçin Felsefe, Çocuklar İçin Felsefe Eğitim Programı, Felsefi Sorgulama Yoluyla Eleştirel Düşünme, Okul Öncesi Eğitim, Problem Çözme