Sosyal-Duygusal Öğrenme Programlarının Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerilerinin Gelişimine, Akademik Başarı ve Sınıf İklimi Algısına Etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Hanife Esen Aygün
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ÇİĞDEM ŞAHİN TAŞKIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sosyal-duygusal beceriler diğer insanlarla olan iletişimimizi kolaylaştırması bakımından insan hayatında önemli bir yere sahiptir. Araştırmalar, sosyal-duygusal öğrenme becerilerini geliştirmeye yönelik çabaların öğrencilerin akademik başarılarını arttırma, duygularını etkili ve uygun bir biçimde ifade edebilme, problem ve çatışmaları çözümleyebilme, farklı insanlarla etkili iletişim kurabilme ile duygu ve davranış bozukluğu, yalnızlaşma gibi birçok sorunu çözme bakımından önemli bir role sahip olduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda, uluslararası alanyazın öğrencilerin sosyal-duygusal becerilerinin geliştirilmesi amacıyla birçok sosyal-duygusal öğrenme programı geliştirildiğini göstermektedir. Ülkemizde ise öğrencilerin sosyal-duygusal becerilerini geliştirmek amacıyla hazırlanan ilk program olan Duygusal ve Sosyal Gelişim Dersi öğretim programı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı tarafından kabul edilerek 2012 yılında yürürlüğe girmiştir. Bu program ülkemizde sosyal-duygusal öğrenmeye ilişkin çalışmalara öncülük etmesi açısından büyük önem taşımakla birlikte; üstün zekalı ve üstün yetenekli öğrencilerin sosyal-duygusal becerilerini geliştirmeye öncelik vermektedir. Bununla beraber, bugüne kadar programın normal zihinsel potansiyele sahip öğrenciler üzerindeki etkisini inceleyecek bir araştırmanın yapılmadığı görülmektedir. Bu doğrultuda, bu araştırma Duygusal ve Sosyal Gelişim Dersi öğretim programı ile daha önce etkililiği kanıtlanmış bir sosyal-duygusal öğrenme programı olan Yapabilirsin! programının ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin sosyal-duygusal öğrenme becerilerinin gelişimine, akademik başarı ve sınıf iklimi algılarına etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Buna ek olarak, sınıf öğretmenlerinin sosyal-duygusal öğrenmeye ilişkin bakış açıları ve deneysel uygulamaya katılan öğrencilerin sosyal-duygusal öğrenme deneyimleri hakkındaki görüşleri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Araştırma iç içe karma yöntem deseninde tasarlanmıştır. Öncelikle sosyal-duygusal öğrenme konusunda sınıf öğretmenleri ile görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmeleri, Yapabilirsin! programı ve Duygusal ve Sosyal Gelişim Dersi'nin uygulandığı sekiz haftalık deneysel uygulama izlemiştir. Deneysel uygulamadan elde edilen bulguları etraflıca açıklayabilmek amacıyla deneysel uygulama sırasında yansıtıcı günlükler tutulmuş ve gözlemler yapılmış; deneysel uygulamanın sona ermesi ile deney gruplarındaki öğrenciler ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular görüşmeye katılan sınıf öğretmenlerin çoğunun sosyal-duygusal öğrenme kavramını daha önce duymadıklarını ve Duygusal ve Sosyal Gelişim Dersi'nden haberdar olmadıklarını vurgulamaktadır. Deneysel uygulamadan elde edilen bulgular ise Yapabilirsin! programının ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin sosyal-duygusal öğrenme becerilerinin gelişimini, akademik başarılarını ve sınıf iklimi algılarını olumlu yönde etkilediğini göstermektedir. Bununla beraber, Duygusal ve Sosyal Gelişim Dersi öğretim programının ise öğrencilerin sosyal-duygusal öğrenme becerilerinin gelişimini, akademik başarılarını ve sınıf iklimi algılarını etkilemediği anlaşılmaktadır. Bu araştırma ülkemizde sosyal-duygusal öğrenme programlarının ilkokul öğrencilerinin sosyal-duygusal öğrenme becerileri, akademik başarı ve sınıf iklimi algıları üzerine etkilerini ilk defa ortaya koyması bakımından önem taşımaktadır. Bu doğrultuda, bu araştırmadan elde edilen bulgular hem ulusal hem de uluslar arası alanyazında yer alan sosyal-duygusal öğrenme konusundaki çalışmalara katkı sağlayacaktır.