Yaşlılarda ölüm kaygısının yalnızlık ve sosyal destek ile ilişkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, insan ve Toplum Bilimleri Fakültesi--------------------------------, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Serpil GÜNDOĞAN

Danışman: Aysun Babacan Gümüş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırma, yaşlılarda ölüm kaygısının yalnızlık ve sosyal destek ile ilişkisini belirlemek amacıyla nicel araştırma şeklinde yapıldı. Araştırmanın evrenini Çanakkale/Ayvacık Devlet Hastanesi'nin ayaktan hasta polikliniklerine başvuran 65 yaş ve üzeri hastalar oluşturdu. Fiziksel ve ruhsal sağlığı iletişim kurmaya engel olmayan, soruları anlayıp cevaplayabilen ve araştırmaya katılmayı onaylayan 170 yaşlı ile araştırma tamamlandı. Veriler araştırmacı tarafından literatüre dayanarak hazırlanan Anket Formu, Ölüm Kaygısı Ölçeği, Yaşlılar İçin Yalnızlık Ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ile Mayıs 2019-Eylül 2019 tarihleri arasında yüz yüze görüşme yöntemiyle toplandı. Araştırmaya başlamadan önce ilgili kurumdan ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulundan gerekli izinler alındı. Veriler SPSS 21 programında değerlendirildi. Yaşlıların %60,06'sinin ölüm kaygısı düşük, %39,04'ünün ölüm kaygısı yüksek düzeyde bulundu. Kadınların ölüm kaygısı puan ortalaması 6,86±3,46, erkeklerin ölüm kaygısı puan ortalaması 6,35±3,69 olarak belirlendi. Kadınların ölüm kaygısı puan ortalaması erkeklerinkinden anlamlı düzeyde daha yüksekti (t=2,88, p<0,05). Okuryazar olmayan yaşlıların ölüm kaygısı puan ortalaması (7,69±3,68) okuryazar olan yaşlıların puan ortalamasından (6,30±,3,46) anlamlı düzeyde daha yüksekti (t=2,22, p<0,05). Yaşlıların orta düzeyde yalnızlık hissettikleri belirlendi. Ölüm kaygısı ile genel yalnızlık (r=0,28, p<0,01), duygusal yalnızlık (r=0,24, p<0,01) ve sosyal yalnızlık (r=0,28, p<0,01) arasında pozitif yönde zayıf korelasyon bulundu. Ölüm kaygısı ile çok boyutlu algılanan sosyal destek (-r=0,25, p<0,01), özel bir insan desteği (-r=0,21, p<0,01), aile desteği (-r=0,24, p<0,01) ve arkadaş desteği (-r=0,18, p<0,01) arasında negatif yönde zayıf düzeyde korelasyon olduğu belirlendi. Yaşlılarda ölüm kaygısı ile ilişkili olabilecek değişkenleri araştıran çalışmaların artırılması, risk grubunda yer alan yaşlılara ölüm kaygısını azaltmaya yönelik girişimlerin uygulanması önerilir.