Çanakkale’deki İç Su Balıkçılığı Avcılık Üretiminin Trend Analizi ve Gelecek Projeksiyonları

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, SU ÜRÜNLERİ AVLAMA VE İŞLEME TEKNOLOJİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İsmet Gören

Danışman: Semih Kale

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasının amacı, Çanakkale iç su balıkçılığı avcılık üretiminin eğilimlerini belirlemek ve geleceğe yönelik projeksiyonlar oluşturmaktır. Çalışmada 2000-2023 yılları arasındaki Çanakkale iç su balıkçılığı avcılık üretimi verileri farklı istatistiksel yöntemlerle analiz edilerek eğilimi belirlenmiştir. On farklı otoregresif bütünleşik hareketli ortalama (ARIMA) modeli test edilerek üretimin geleceğine yönelik projeksiyonlar yapılmıştır. Bulgular, üretimin ortalama 16-18 ton/yıl azalma eğilimi olduğunu göstermektedir. AICC değeri en düşük olan ARIMA (0,1,0) modelinin en uygun model olduğu belirlenmiştir. ARIMA modelleriyle yapılan projeksiyonların tamamında önümüzdeki yıllarda üretimde sürekli bir azalma eğilimi tahmin edilmektedir. Daha güvenilir projeksiyonlar için daha uzun zaman dilimlerini kapsayan ve iklim değişikliği gibi çevresel değişkenleri de içeren veri setlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Elde edilen bulgular, Çanakkale iç su balıkçılığı avcılık üretiminde sürdürülebilirlik risklerinin olduğunu ve bunun için daha etkin yönetim stratejilerinin geliştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu bağlamda, yerel halk ve kooperatiflerle katılımcı yönetim modellerinin uygulanması, uzun vadeli balıklandırma ve stok değerlendirme programlarının güçlendirilmesi gerekmektedir. Bu çalışma Çanakkale iç su balıkçılığı avcılık üretiminin eğilimlerini ortaya koyan ve gelecek projeksiyonları üreten ilk çalışma olması nedeniyle bilimsel literatüre önemli katkı sağlamakta ve karar vericiler ile balıkçılık yöneticileri önemli bir rehberlik sunmaktadır.