Birinci Dünya Savaşı'nda kanal cephesinde Birinci Gazze Muharebesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, ASKERİ TARİH ARAŞTIRMALARI ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMRE BİRCAN

Danışman: Murat Karataş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Alman direktifleri ve Osmanlı Devleti yöneticilerinin Mısır'ın fethi hülyaları sonucu Kanal Cephesi açılmıştı. İki defa değiştirilen harekât planın ardından tüm eksikliklere rağmen Ocak 1915 sonu itibariyle harekete geçirilen IV 'üncü Ordu birlikleri Şubat 1915'te Süveyş Kanal'ı üzerinde bulunan İngilizlere saldırmış ancak başarısız olarak geri dönmüştü. Bu durumun ardından ikinci sefer hazırlıklarına başlanmış ancak diğer cephelere yardım edilmesi sebebiyle bu sefer ileri bir tarihe ertelenmişti. Bu ertelenmeyle birlikte İngilizler savunmalarını Süveyş Kanalı'nın doğusuna taşımış ve burada kuvvetli bir savunma mevzii kurmuştu. Hazırlanan bu savunma mevziine Osmanlı kuvvetleri yine tam olarak hazırlanamadan Almanların direktifleri doğrultusunda saldırmış ve İkinci Kanal Seferi "Romani Muharebesi'nden" başarısız olarak geri çekilmek durumunda kalmıştı. Böylece Osmanlı Devleti açısından taarruz cephesi olarak açılan Kanal Cephesi savunma cephesi halini almış, İngilizler açısında ise savunma cephesi olarak başlayan cephe taarruz cephesi haline almıştı. Cephenin bu şekilde değişen yapısıyla 1916 Eylül ayından itibaren geri çekilmeye başlayan Osmanlı kuvvetleri çöl içinde iyi savunma muharebeleri yaparak geri çekilmiş ve ana savunma hattını 1917 yılında Gazze – Birüssebi çizgisinde kurmuştu. Savunma çizgisinin bu hatta kurulmasının ardından İngilizler 26 Mart 1917'de Gazze üzerine taarruz etmişlerdi. Ancak hem taarruz süresince yaptıkları hatalar hem de Osmanlı askerinin inatçı savunması sebebiyle 27 Mart 1917'de geri çekilmek zorunda kalmışlardı.