Çanakkale ilinde zeytin sineği (Bactrocera oleae Gmelin, Diptera: Tephritidae)'nin kışlama durumu ve mevsimsel uçuşunun belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, BİTKİ KORUMA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TALHA ÇAM

Danışman: Ali Özpınar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Zeytin sineği (Bactrocera oleae Gmelin, Diptera: Tephritidae) ile mücadelenin başarısında Ergin uçuşu ve kışlama durumu önem taşımaktadır. Bu amaçla Çanakkale ili Merkez (Yenimahalle, Dardanos ve Işıklar köyü) ve Ezine ilçesinde (Geyikli 1 ve 2) üreticilere ait bahçelerde 2020-2022 yıllarında Zeytin sineğinin ergin uçuşu incelenmiştir. Meyve hasadından sonraki dönemi de kapsayacak şekilde Zeytin sineği ergin uçuşu; feromon (delta tipi) tuzak, feromon + sarı yapışkan tuzak ve besi cezbedici + sarı yapışkan tuzaklar kullanılarak yakalanan ergin sayısı haftalık olarak kaydedilmiştir. Ayrıca tuzaklara yakalanan ergin sayısı ile bu döneme ait günlük sıcaklık ve yağış değerleri karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak örnekleme bahçelerinde 2020 - 2022 yılı kış aylarında uygun sıcaklıkta ergin uçuşunun devam ettiği görülmüştür. Yakalanan ergin sayısı örnekleme yerlerine ve tuzaklara göre değişiklik göstermiştir. En fazla ergin feromon tuzak ile feromon + sarı yapışkan tuzaklara Geyikli 1 bahçesinde düşmüş sırasıyla 113 ve 61 adet olarak yakalanmıştır. Yenimahalle'deki bahçede sarı yapışkan + cezbedici tuzakta 470 adet ile en fazla ergin sayılmıştır. Tüm bahçelerde tuzaklara yakalanan ergin sayısı farklı olup 1016 adet ergin ile cezbedici + sarı yapışkan tuzak ilk sırada yer alırken bunu 375 adet ile feromon tuzağı ve 157 adet ile sarı yapışkan + feromon tuzak takip etmiştir. Ergin yakalamada en etkili sonuç besi cezbedici + sarı yapışkan tuzakla elde edilmiştir.