GELİR DAĞILIMI VE ÇEVRESEL TAHRİBAT ARASINDAKİ İLİŞKİ: SEÇİLMİŞ OECD ÜLKELERİ İÇİN PANEL VERİ ANALİZİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLİSTAN CAN
Danışman: Cüneyt Kılıç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yıllarda, küresel gündemde çevresel sürdürülebilirliğin sağlanması önemli bir yer tutmaktadır. Çevresel sürdürülebilirliğin etkileşimde olduğu pek çok faktör olmasına rağmen kapsamlı etkiyi eşitsizlikler oluşturmaktadır. Eşitsizlikler arasında ise, tüm ekonomik ve sosyoekonomik ilişkiler arasında ön plana çıkan gelir dağılımı eşitsizliği, çevresel endişelerin başlıca nedenleri arasında yer almaktadır. Ancak, çevresel tahribat ve gelir dağılımı eşitsizliği arasındaki ilişki literatürde yeterince dikkate alınmamıştır. Bu doğrultuda, tezin amacı; seçilmiş OECD ülkelerinde gelir dağılımı eşitsizliğinin çevresel tahribat yoluyla çevresel sürdürülebilirlik üzerindeki etkisini panel veri analizi yöntemi ile incelemektir. Çalışmada, 1990-2021 dönemine ait yıllık veriler, yeni analiz yöntemlerinden kesirli frekanslı panel Fourier eşbütünleşme testi ile yatay kesit bağımlılığını dikkate alan, otokorelasyon ve değişen varyansa karşı dirençli tahminciler veren Driscoll Kraay panel eşbütünleşme katsayı tahmincisi ile analiz edilmiştir. Analizde, bağımlı değişken olarak çevrenin arz ve talep yanlı etkilerini yansıtan yük kapasitesi faktörü kullanılmıştır. Bağımsız değişkenler olarak ise, gini katsayısı, ekonomik büyüme, ekonomik büyümenin karesi, kentleşme, enflasyon, küreselleşme ve yenilenebilir enerji tüketimi kullanılmıştır. Çalışmanın bulguları, gelir dağılımı eşitsizliği, ekonomik büyüme, enflasyon değişkenlerinin yük kapasitesi faktörünü negatif yönde etkilediğini, kentleşme, yenilenebilir enerji tüketimi, küreselleşme değişkenlerinin ise yük kapasitesi faktörünü pozitif yönde etkilediğini ortaya koymaktadır. Çalışmanın sonuçları ayrıca seçili olan OECD ülkelerinde yük kapasitesi faktörü eğrisi hipotezinin geçerli olduğunu göstermektedir. Çalışmanın bulguları doğrultusunda, daha sürdürülebilir bir çevre için politika yapıcılar ve araştırmacılar için politika önerileri sunulmuştur.