İhmal edilen program bağlamında fen bilimleri eğitim programı incelemesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKHAN GÜNAY
Danışman: Osman Yılmaz Kartal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İhmal edilen eğitim programı, mevcut öğretim programlarının eleştirisine dayanan bir yaklaşımdır. Öğretim programlarının özgürleşebilmesi için programı çevreleyen sınırlarının ortadan kaldırılması gerektiğine atıf yapmaktadır. Türkiye'nin fen bilimleri eğitimi açısından PISA ve TIMMS gibi uluslararası değerlendirme çalışmalarında yeterli seviyede olmaması, mevcut fen bilimleri öğretim programında göz ardı edilen unsurlar olabileceğine işaret etmektedir. Bu bağlamda çalışmada ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin fen bilimleri eğitimine yönelik öğrenme ihtiyaçlarının ihmal edilen eğitim programı bağlamında incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımlarından gömülü durum çalışması ile desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2022-2023 eğitim öğretim yılında Çanakkale ili, Biga ilçesinde görev yapan 43 fen bilimleri öğretmeni, farklı fakültelerde görev yapan 4 fen bilimleri eğitimi alan uzmanı, ihtiyaç belirleme anketine katılan 311 ortaokul 8. sınıf öğrencisi ile odak grup görüşmeleri için 311 öğrenci içerisinden seçilen 18 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada elde edilen nitel verilerin analizinde içerik analizi ve doküman analizi tekniği, nicel verilerin analizinde ise aritmetik ortalama, standart sapma ve frekans değerleri kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından fen bilimleri öğretmenleri ve fen bilimleri eğitimi alan uzmanları için geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formları, öğrenciler için geliştirilen ihtiyaç belirleme anketi ve yarı yapılandırılmış görüşme formları, yine fen bilimleri öğretmenleri için geliştirilen atölye çalışması değerlendirme formu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda sosyobilimsel (tartışmalı) konular odaklı, konu alanı odaklı ve beceri odaklı öğrenme ihtiyaçlarının ihmal edildiği ortaya çıkmıştır. İhmal edilen bu öğrenme ihtiyaçlarının ise ülkenin sosyopolitik hedefleri, MEB'in uzak hedefleri, müfredatın yapısı, kademeler arası geçiş sisteminin yapısı, konu alanlarının zor veya kolay olma durumu ve gerçek yaşamda ihtiyaç duyma durumu gibi nedenlerle ihmal edildiği sonuçlarına ulaşılmıştır.