Evrensel sergicilik yarışında Osmanlı temsili: 1873 Viyana Sergisi örneği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLTEN MUTLU

Danışman: Özkan Keskin

Özet:

1851 yılında ilk defa Londra'da açılan ve 19. yüzyılın ekonomik, ticari ve sosyal hareketliliğini şekillendiren bir gelenek haline gelen evrensel sergilerin 1873 yılındaki ayağı Viyana'da gerçekleşti. Dünya devletlerinin büyük bir özenle ürün, mimari ve sanatsal boyutta katılım gösterdiği bu sergide varlık göstermek büyük bir prestij meselesi olarak değerlendirildi. Osmanlı İmparatorluğu, bu sergiyi yalnızca ekonomik bir tanıtım alanı olarak değil, aynı zamanda modernleşme vizyonunu ve kültürel kimliğini Avrupa kamuoyuna sunma fırsatı olarak değerlendirmiştir. Ticaret Nezareti bünyesinde oluşturduğu komisyon üzerinden hazırlık çalışmalarını büyük bir özenle yürüten devlet, İstanbul ve taşra esnafından toplanan ürünlerle imparatorluğun zanaat, tarım ve sanayi üretimini temsil eden geniş bir koleksiyonla Prater Parkı'nda kendisine yer edinmiştir. Her ne kadar bu katılım Osmanlı için gerek mali ve gerek organizasyon bakımından sancılı süreçleri beraberinde getirmiş olsa da; sergi sonunda kazanılan ödüllerin sayı ve nitelik olarak önceki sergilerden çok daha yüksek olması, hükümeti memnun edecek düzeyde olmuştur.