Resim Sanatında Görsel Bellek Bağlamında Yaşanmışlık Kavramı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, RESİM ANASANAT DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELMAS EKİN ARSLAN
Danışman: Güliz Baydemir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:"Yaşanmışlık" kavramının "görsel bellek" olgusu üzerinden incelendiği bu tezde, insanlık tarihinden itibaren 'anı'ların sanata yansıdığı noktaların açıklanması hedeflenmiştir. Sanat tarihinin başlamasıyla birlikte süregelen hareketlilik her zaman hakikati aramakla gelişmiştir. Bu devinim oluşmadan önce de yaşanılan an'ların belgelenmesi mağara duvarlarından başlayıp balmumu tabletlere kadar uzanmaktadır. İnsan beyninde, yaşanılan olayların izlerini saklamaya yarayan bellek sistemi, ilk çağlardan itibaren insanı bazı olayları unutmaması yönünde dürtüler. Bu sistem en temelde insan zihninin olayları duyularla algılamasını ve görsel bellek yardımıyla yine görsel olarak ifade etmesini sağlamıştır. Sanat yapıtı anılardan beslenmekle birlikte anıları gün yüzüne çıkartan bir araç işlevi de görmektedir. Yaşanılan duyguların yoğunluğuna göre uzun süreli belleğe kazınan bu anılar, yine belli bir görsel algı yardımıyla gün yüzüne çıkar. Sıradan görünen bir objenin görüntüsü, uzun süreli belleğimizde aslında var olan bir anıyı dürtüler. Çalışmanın bu alandaki işlevi, geçmişte yaşanmış bir olayın günümüz anına taşınabilmesi yönünde sanat eserinin bir araç işlevi görüp, bu bağlamda görsel belleğin yaşanmışlık olgusunu her daim içinde barındırdığını gösterir. Sanat eserindeki an yansımaları da gündelik olguların anımsanmasına zemin hazırlar. Bu analizlerle geçmişten bugüne zihnin işlevi, görsel bellek ve anı betimlemelerinin altında yatan yaşanmışlık olgusunun güncel sanatın temellerine olan etkisi ortaya konulmuştur.