Eğitimde fırsat eşitliği bağlamında okullar arası başarı farklılıkları: Seçilmiş bazı başarılı ülkeler ve Türkiye
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SUNA ÖZDEN
Danışman: İlknur Maya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırmada, eğitimde fırsat eşitliği bağlamında okullar arası başarı farklılıklarının ortaya konularak bu kapsamdaki çözüm önerilerinin ele alınması amaçlanmaktadır. Araştırma nitel boyutta yer almaktadır. Bu doğrultuda, araştırmanın ilk bölümünde Türkiye'nin eğitimde fırsat eşitliği bağlamında başarı profili yansıtılarak, son dönemde bu kapsamda gerçekleştirilen politikalar ele alınmaktadır. İkinci bölümde doküman incelemesine başvurularak Türkiye'de LGS (2021) ve PISA (2018) kapsamında başarı farklılıkları yansıtılmaktadır. Başarı farklılıklarına ek olarak, seçilmiş bazı başarılı ülkeler ve Türkiye'nin eğitimde fırsat eşitliği durumu ele alınmaktadır. Araştırmanın üçüncü bölümünde, başarı farklılıklarına çözüm önerisi olarak seçilmiş bazı başarılı ülkelerdeki eğitimde fırsat eşitliği bağlamındaki akademik destek uygulamaları ortaya koyulmaktadır. Okul müdürleri, müdür yardımcıları ve öğretmenler ile görüşmeler gerçekleştirilerek, eğitimde fırsat eşitliği bağlamında başarı farklılıklarını azaltmaya yönelik çözüm önerileri zenginleştirilmiştir. Elde edilen veriler, betimsel analiz tekniği kullanılarak belirli başlıklar altında analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, gerçekleştirilen analizlere dayalı olarak başarı farklılıkları ve çözüm önerileri ortaya konulmuştur. Sonuçlar ışığında, Türkiye'de okullar arası başarı farklılıklarının önemli oranda yer aldığı, seçilmiş bazı başarılı ülkelere göre başarı düzeylerinde daha fazla farklılaşmalar olduğu görülmektedir. Seçilmiş bazı başarılı ülkelerdeki akademik destek uygulamaları daha çok okul tabanlı ve sistemli uygulamalar olarak yer almaktadır. Görüşme sonuçları doğrultusunda, başarı farklılıklarının azaltılmasına yönelik daha çok müfredat, dezavantajlı okullara kaynak sağlanmasına, öğretmenlere nitelikli bir hizmet içi eğitimlerin düzenlenmesine, aile iş birliğinin güçlendirilmesine, rehberlik hizmetinin her okulda aktif olmasına, velilerin okul ile bağlarının güçlendirilmesine, iyi bir sınav sistemi planlamasının gerekliliğine yönelik öneriler yer almaktadır.