Tam Zamanında Üretim Sisteminin Muhasebe Açısından İncelenmesi ve Bir Uygulama

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Biga İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi, İşletme, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Deniz DENİZHAN

Danışman: Gülgün Erkan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde iş hayatının güçlüğü ve karmaşıklığı bilinen bir gerçektir. Bu güçlüklerin önemli bir bölümünü de işletmelerin içinde bulundukları rekabet ortamı oluşturmaktadır. Böyle bir ortamda işletmelerin kaliteli ve güvenilir mamul üretmeleri, hızlı dağıtım kanallarını kullanabilmeleri gibi eylemleri önem kazanmaktadır. Bu eylemleri yapmak için otomasyon gerçekleştirilmiş, sıfır stokla çalışabilen, esnek üretim modellerini uygulayan işletmeler daha avantajlı olacaklardır. Bu avantajın körüklediği üretimin sıfır stokla ve sıfır hata ile gerçekleştirilmesi arzusu, yeni bazı üretim sistemlerinin gelişmesine vesile olmuştur. Bunlardan biri de ''Tam Zamanında Üretim'' (TZÜ) sistemidir. TZÜ sistemi, bir israfı önleme felsefesidir. TZÜ sistemi ilk madde ve malzemenin satın alınmasında nihai mamul halinde müşteriye teslimine kadar olan üretim sürecince tüm israfı ortadan kaldırmak, kaliteyi ve verimliliği artırarak üretim maliyetlerini azaltmayı amaçlamaktadır. TZÜ sisteminin temelini oluşturan sıfır stok ve toplam kalite kontrol üretim ortamının fiziksel yapısını değiştirerek, üretim maliyetlerinin yapısında ve maliyetlerin ölçülmesinde önemli değişikliklere neden olmuştur. Direkt işçilik maliyeti büyük ölçüde azalırken genel üretim maliyetlerinde artış gözlenmektedir. Bu durum, direkt isçiliklerin geleneksel maliyet muhasebesindeki önemini, TZÜ ortamında yitirdiğini göstermektedir. TZÜ sistemini uygulayan işletmeler geleneksel maliyet muhasebesi sisteminden farklı olarak bu sisteme uygun bir maliyet muhasebesi yapısı oluşturmak zorundadırlar. TZÜ sistemini başarı ile uygulayan birçok işletme maliyet muhasebesindeki geleneksel yöntemleri terk ederek, bu anlayışa uygun yeni yöntemler geliştirmek zorunda kalmışlardır. Bu şekilde elde edilen maliyet bilgileri, daha doğru, daha güvenilir ve daha anlamlı olacaktır. Anahtar Kelimeler: Tam Zamanında Üretim, TZÜ Sistemi, Tam Zamanında Maliyet Muhasebesi, Sıfır Stok.