İstanbul - Çatalca ilçesi Osmanlı Dönemi yapıları

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, İnsan Ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Sanat Tarihi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERT KAAN DAĞ

Danışman: Alptekin Yavaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çatalca, yüzölçümü bakımından İstanbul'un en büyük ilçesidir. İstanbul'un Avrupa yakasında Trakya kesiminde stratejik ve ticari konumu sebebiyle arkaik çağlardan itibaren iskân edilen bölge bu özelliğini tarih boyunca korumuş yerleşme ve kültür bakımından sürekli dinamik bir süreç yaşamıştır. İlk yerleşiminin Çatalca yakınlarındaki İnceğiz mağaralarında gerçekleştiği düşünülen şehir, Bizans döneminde "Matrai" ve "Haniçe" adlarıyla anılmıştır. Bölge ilk olarak 1371-1372 yılları arasında I. Murad tarafından Osmanlı idaresine katılmıştır. Osmanlı fethinden sonra birkaç kez el değiştiren bölge, son olarak II. Mehmet döneminde Osmanlı idaresine girmiş ve Balkan Savaşlarına kadar istila yaşamamıştır. 1867'de İstanbul kazalarından biri olan Çatalca, 1890'da bağımsız bir sancak merkezi olmuştur. Bizans döneminde de önemli av sahalarından olan, İstanbul'un yakacak odun, su ve yiyecek ihtiyacını karşılayan bölge, Osmanlı Döneminde de aynı önemini korumuştur. Trakya yol şebekesinin sağ kol güzergâhı üzerindeki önemli menzillerden biri olan Çatalca'da Osmanlı dönemine ait günümüze ulaşmış ve günümüzde mevcut olmayan birçok yapı tespit edilmiştir. Bunlardan günümüze ulaşmış yapılar olan külliyeler, camiler, çeşmeler, hamam, köprü ve okul binaları gibi yapılar tezimiz kapsamında incelenmiştir. Ayrıca günümüzde mevcut olmayan yapıların arşiv kayıtları dâhilinde tespitleri yapılmıştır. Tezimiz bu yapıların tanımları, fotoğrafları, çizimleri ve benzer yapılarla karşılaştırılmasını içermektedir.