Yalvaç Müzesi'ndeki Bizans Dönemi Taş Eserleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Tülay YEŞİLTAŞ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AYŞE ÇAYLAK TÜRKER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Yalvaç Müzesi'nde yer alan Bizans dönemine ait taş eserler incelenmiştir. Çalışma kapsamında toplam 116 taş eser değerlendirmeye alınmıştır. İncelenen eserlerin bir bölümü farklı araştırmacılar tarafından daha önce yayınlanmıştır. Daha önce incelenen bu eserlere 63 adet eser eklenerek değerlendirmede bulunulmuştur. Böylece müzedeki Bizans dönemi mimari plastik eserler liturjik işlevli taş eserler ve günlük kullanıma dair gereçlerin tamamı incelenmeye çalışılmıştır.İncelenen taş eserler arasında sütun başlıkları, sütunlar ve kaideleri, sütunceler, sütunce başlıkları ve kaideleri, iki yanı sütunceli paye ve kaideleri, templon arşitravları, lento, levha, templon sütunu ve templon payesi, ambon platformu ve merdiven levhası, gibi statik ve liturjik işleve sahip mimari plastik örneklerin yanı sıra vaftiz havuzları, altar ayağı, havanlar, figür parçası ve figürlü plaklar oluşturmaktadır. Bu eserler malzeme ? teknik, motifi, üslup ve kompozisyon özelliklerine göre değerlendirilerek ayrıntılı olarak belgelenmiştir.Müzede yer alan farklı türdeki eserlerin neredeyse tamamı satın alma yoluyla müzeye getirilmiştir. Büyük bir kısmının buluntu yeri ya da müzeye nereden getirildiği bilinmektedir. Genel olarak Dokimion mermerinden üretilmiş eserler ile birlikte gri damarlı beyaz mermer, Antiocheia taş ocakları malzemesi ve bölgede köfeki olarak adlandırılan kireç taşı üzerinde alçak, yüksek kabartma veya kazıma tekniğinde işlenen bitkisel, geometrik motifler, haç motifleri, insan ve hayvan figürleri ile eserlerin yüzeyleri bezenmiştir.Yüksek lisans tez çalışması kapsamında incelediğimiz bu mimari plastik eserler, liturjik işlevli taş yapıtlar ve müzede belirlediğimiz diğer örnekler Anadolu, Başkent, Yunanistan ve yurt dışındaki müzelerde bulunan benzer örnekleriyle kıyaslanarak tarihlendirilmeye, Bizans sanatı içindeki yeri ve önemi tespit edilmeye çalışılmıştır.