Tip 2 Diabetes Mellitus Hastalarında Öz Yeterliliğin Tedavi Uyumuna Etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Hemşirelik, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELİN ÖZER
Danışman: Naile Alankaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışma, Tip 2 DM hastalarının öz yeterlilik düzeylerinin tedavi uyumuna etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırma Ekim 2021- Ağustos 2022 tarihleri arasında Çanakkale Yenice Devlet Hastanesi İç Hastalıkları Polikliniğinde yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini 172 hasta oluşturmuştur. Veriler "Tip 2 Diyabetli Hastalar İçin Diyabet Yönetimindeki Öz Yeterlilik Ölçeği" ve "Tip 2 Diabetes Mellitus Tedavisinde Hasta Uyum Ölçeği" kullanılarak anket yöntemi ile yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Veriler SPSS 25.0 kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel metotları, güvenilirlik analizi, bağımsız t testi, tek yönlü varyans analizi uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmada hastaların öz yeterlilik düzeyi ölçek toplam puan ortalaması 58,89±16,99, tip 2 DM hasta uyum ölçeği puan ortalaması 83,31±12,20 olup orta düzey olarak belirlenmiştir. Diyabette öz yeterlilik ölçek alt boyut en yüksek puan ortalaması 29,62±7,59 ile genel beslenme ve tıbbi tedavi kontrolü, en düşük puan ortalaması 8,72±3,76 ile fizik egzersiz alt boyuna ait olduğu tespit edilmiştir. Tip 2 DM tedavisinde hasta uyum ölçeği alt boyutlarından en yüksek puan ortalaması 22,85±4,49 ile tutum ve duygusal etmenler, en düşük puan ortalaması 7,69±2,59 ile diyet pazarlığı alt boyutuna ait olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada 47 yaşın altında, yüksek lisans/üniversite mezunu, çalışan ve DM dışında kronik hastalığı bulunmayan hastaların öz yeterlilik düzeyleri daha yüksek bulunmuştur. Ayrıca iki ve üzeri komplikasyon gelişen, kontrole gitmeyen hastaların tip 2 DM hasta uyum ölçeği puanı yüksek yani tedaviye uyumları düşük tespit edilmiştir. Hastaların DM yönetimindeki öz yeterlilik ölçek puanları ile DM tedavisine uyum ölçek puanları arasında yapılan korelasyon analizine göre negatif yönlü bir ilişki olduğu sonucu elde edilmiştir. Sonuç: Çalışmada hastaların öz yeterlilik ve tedaviye uyumu orta düzeyde olarak belirlenmiştir. Diyabet öz yeterliliğinin tedavi uyumu üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğu ve hastaların öz yeterliliği arttıkça tedaviye uyum düzeylerinin de eş zamanlı olarak arttığı görülmüştür.