Coğrafya Ders Kitaplarının Alternatif Ölçme ve Değerlendirme Teknikleri Bakımından İncelenmesi ve Coğrafya Öğretmenlerinin Sözü Edilen Teknik ve Uygulamalara İlişkin Görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BARIŞ EMRE KUMRU
Danışman: Okan Yaşar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Coğrafya dersinde ölçme ve değerlendirme etkinlikleri ayrıcalıklı bir yere sahiptir. Öğrenci davranışlarının tüm boyutlarıyla doğru olarak değerlendirilmesi ve öğrencileri doğru yönlendirme noktasında ölçme değerlendirme çalışmaları zaman geçtikçe değer kazanmaktadır. Son yıllarda eğitim-öğretimde öğrencileri değerlendirmede sadece geleneksel ölçme değerlendirme araçlarını kullanmanın doğru olmadığı, bunun yanında alternatif ölçme değerlendirme tekniklerinin de kullanılması gerekliliği anlaşılmıştır. Bu çalışmanın amacı; coğrafya ders kitaplarında alternatif ölçme değerlendirme tekniklerinden hangilerinin kullanıldığını ve ders kitaplarında bu tekniklerin kullanılma yoğunluğunu tespit etmek; öğretmenlerin alternatif ölçme ve değerlendirme teknikleri arasında sayılanlardan hangilerini tanıdıklarını ve uyguladıklarını ortaya çıkarmak, yanı sıra öğretmenlerin bu teknikleri kullanırken karşılaştıkları sorunları belirlemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemleri arasında sayılan doküman analizi ve yarı yapılandırılmış görüşme ile nicel araştırma yöntemleri arasında sayılan anket kullanılmıştır. Araştırmada 2019-2020 yılına ait Milli Eğitim Bakanlığı tarafından onaylanmış 9. sınıf, 10. sınıf, 11. sınıf ve 12. sınıf ders kitaplarında yer alan ölçme değerlendirme etkinlikleri doküman analizi yöntemi ile incelenmiştir. Çalışmada 9. sınıf düzeyinde 2, 10. sınıf düzeyinde 2, 11. sınıf düzeyinde 2, 12. sınıf düzeyinde 1 olmak üzere toplam 7 adet coğrafya ders kitabı incelenmiş ve analiz edilmiştir. 9, 10, 11 ve 12. sınıf coğrafya ders kitaplarında yer alan teknikler ve etkinlikler (hem geleneksel hem de alternatif) tablo haline getirilerek gösterilmiştir. Öğretmen görüşlerini tespit etmek amacıyla 11 sorudan oluşan bir yarı yapılandırılmış görüşme formu oluşturulmuştur. Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu 2019-2020 eğitim- öğretim yılı ve 2020-2021 eğitim-öğretim yıllarında, Tekirdağ ili merkez ve diğer ilçelerinde görev yapan 30 coğrafya öğretmenine uygulanmıştır. Öğretmenlerin görüşlerinden elde edilen bulgular tablo haline getirilerek gösterilmiştir. Ayrıca öğretmenlere alternatif ölçme ve değerlendirme teknikleri arasında sayılan tekniklerden hangilerini daha sık kullandığını belirlemeye yönelik "sıklık anketi" uygulanmıştır. Çalışma sonucunda coğrafya ders kitaplarının alternatif ölçme ve değerlendirme teknikleri bakımından yeterli olmadığı, bu anlamda geleneksel ölçme ve değerlendirme araçlarının gölgesinde kaldığı bulgusu elde edilmiştir. Öğretmenlerin derslerde AÖDT içerisinden en fazla performans görevi, proje ve gözlem tekniklerini kullandıkları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin genel itibariyle AÖDT'ye ilişkin görüş ve düşüncelerin olumlu olduğu, fakat AÖDT'yi uygulama sürecinde "AÖDT'yi hazırlamanın ve değerlendirmenin zor ve zaman alıcı olması, öğrenciden kaynaklanan problemler ve ders saatlerinin yetersizliği" başta olmak üzere birtakım sorunlarla karşılaştıkları sonucuna ulaşılmıştır.