Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OĞUZ AKKAN
Danışman: Yunus Akyürek
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
| Emevîler ve Abbâsîler dönemlerinden itibaren Irak coğrafyasında varlık göstermeye başlayan çeşitli Türk toplulukları, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde Musul'un sosyal ve idari yapısında belirleyici bir rol oynamıştır. Jeopolitik konumu, yer altı kaynakları ve sahip olduğu etnik çeşitlilik Musul'u, I. Dünya Savaşı sonrasında İngiltere ile Türkiye arasında önemli bir ihtilaf konusu hâline getirmiştir. Bu bağlamda, Musul vilayetinin demografik yapısında Türk nüfusunun mevcudiyeti ve genel nüfusa oranı son derece önem kazanmıştır. Aslında söz konusu nüfusun varlığının, Osmanlı Devleti'nin son zamanlarından itibaren büyük güçlerin gündeminden düşmediği bilinmektedir. Bu çerçevede çalışma, İngiltere'nin Orta Doğu'da yer alan Musul'u Irak topraklarına katma yönündeki politikaları ile Türkiye'nin Misak-ı Millî sınırları çerçevesinde bölge üzerindeki hak iddialarını karşılaştırmalı olarak değerlendirmektedir. Araştırmada özellikle Türk nüfusunun yoğunluğuna dayalı tezlerin diplomatik müzakerelerde nasıl bir argüman olarak kullanıldığı, Lozan Konferansı süreci ve Milletler Cemiyeti Komisyonu'nun raporları Ankara Antlaşması çerçevesinde incelenmiştir. Araştırma kapsamında arşiv belgeleri, dönemin istatistiki verileri ve konuya ilişkin birincil ve ikincil kaynaklar titizlikle ele alınmış; Musul'daki demografik gerçekliğin, uluslararası düzlemdeki siyasi pazarlıklara nasıl yansıdığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu yönüyle araştırma, Musul meselesine ilişkin tarihsel arka planı demografik merkezli bir perspektifle yeniden değerlendirmekte ve literatüre özgün bir katkı sunmaktadır. | |||