Osmanlı Devletinde Hapishane Reformu: Çanakkale Hapishanesi Örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Emel Demir
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ALİ SÖNMEZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:?Osmanlı Devleti'nde Hapishane Reformu: Çanakkale Hapishanesi Örneği? adlı başlığı taşıyan tezde, Osmanlı'da özellikle XIX. yüzyılın ikinci yarısından sonra gerçekleşen hapishane reformu süreci ve bu reform sürecinin Kal'a-i Sultaniye hapishanesine yansıması değerlendirilmiş olup çalışmamız üç bölüm olarak hazırlanmıştır.Tezin birinci bölümünde Osmanlı şer'i ve örfi hukuku bağlamında suç ve cezanın tanımı yapılarak, hadd, kısas ve hapis cezasının dayanağı olan tazir suçları tanımlanmıştır. Ayrıca sadece hapsetmeye yönelik bir yapı olan hapishane kurumu ortaya çıkmadan önce hapis mekânı olarak kullanılan Osmanlı zindanları anlatılmış, hapis türleri olarak nitelendirilen kalebentlik, pranga, kürek ve tomruk cezaları açıklanmıştır.Tezin ikinci bölümünde Osmanlı modernleşme sürecinde hapishane ıslahatı ele alınmıştır. İlk olarak zindan ve mahbesten hapishaneye geçişin yaşandığı Tanzimat döneminde ceza anlayışının değişimi 1840, 1851 ve 1858 tarihlerinde çıkarılan Ceza kanunnameleri ışığında değerlendirilmiştir. Ardından Osmanlı hapishanelerinin düzenlenmesi sürecine geçilerek, 1859 Muhakemât Nizamnâmesi, 1880 ve 1916 Hapishaneler Nizamnâmeleri ele alınmıştır. Ayrıca bu nizamnâmelere ait maddelerin İstanbul ve taşra hapishanelerine yansımaları ile bu süreçte gerek yabancı gerek devlet erkânının yapmış olduğu hapishane teftişleri ve sonuçları değerlendirilerek, Tanzimat ve Meşrutiyet dönemlerinde Osmanlı hapishane kurumundaki değişim ortaya konulmaya çalışılmıştır.Tezin üçüncü bölümünde ise Kal'a-i Sultaniye hapishanesi arşiv belgeleri ışığında ve tüm yönleriyle ele alınmaya çalışılmıştır.Anahtar KelimelerÇanakkale, Kala-i Sultaniye Mahbes, Hapishane, Islahat.