İngiliz sömürgeciliğinin Sri Lanka ve Myanmar'ın devlet inşası süreçlerine etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KARTAL BATUHAN OLKAN

Danışman: Cemre Pekcan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sömürgecilik, geçmişte birçok toplumu etkileyerek postkolonyal ülkelerin devlet inşası süreçlerini şekillendiren önemli bir tarihsel olgu olarak öne çıkmaktadır. Bu bağlamda, postkolonyal ülkeler, sömürgecilik geçmişlerini geride bırakmalarına rağmen günümüzde hala sorunlarla boğuşmaktadırlar. Bu tezde, İngiliz sömürgeciliğinin Sri Lanka ve Myanmar'ın devlet inşası süreçlerinde ne derecede etkili olduğu ve her iki vakadaki devlet inşası süreçlerini nasıl şekillendirdiği araştırma sorusuna yanıt aranmıştır. Bu kapsamda, sömürgecilik ve devlet inşası kavramlarının teorik çerçeveleri aktarılmış, bu iki kavram arasındaki ilişkiler ortaya konulmuştur. Sömürgecilik kavramı; Batı sömürgeciliği, dekolonizasyon, sömürgecilik türleri ve İngiliz sömürge yönetim sistemleri açısından ele alınırken; devlet inşası kavramı ise kavramın teorik temelleri, başarı ölçütleri ve sömürgecilik faaliyetleriyle olan etkileşimi bağlamında irdelenmiştir. Çalışmanın Sri Lanka özelinde incelenen bölümünde; Tamil Eelam Kurtuluş Kaplanları'nın devlet inşası girişimleri, Sri Lanka İç Savaşı sonrası devlet inşası, güç paylaşımı ve yönetim biçimi tartışmaları ile "Sri Lankalılık" kimliği bağlamında ulus inşası değişkenleri ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Myanmar vakası odaklı bölümde ise etnik silahlı örgütlerin ve hibrit yönetişimin devlet inşasına etkileri, Tatmadaw askeri doktrini, Burma Birliği bağlamında devlet inşası, radikal Budizm'in yükselişi ve her iki ülkede ortak payda olan Budizm konuları incelenmiştir. Ayrıca bu çalışmada, alanının uzmanlarıyla yapılan mülakatlarla toplanan birincil kaynaklar, tematik analiz yöntemi ile sunulmuştur. Sonuç olarak bu çalışma, İngiliz sömürgeciliğinin Sri Lanka ve Myanmar'da bıraktığı mirasları anlamak ve iki ülkenin devlet inşası süreçlerini etkileyen bu mirasların günümüzdeki siyasi, kültürel ve toplumsal dinamiklere nasıl yansıdıklarının anlaşılmasına dair katkı sunmuştur.