Akılcı olmayan ilaç kullanımının ortaya çıkardığı ekonomik ve sosyal kayıpların değerlendirilmesi: Bayramiç örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Disiplinlerarası Sağlık Yönetimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MELTEM KAYMAN ÖKSÜZOĞLU

Danışman: Murat Aydın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yaşam kalitesini belirleyen en önemli unsurlardan birisi sağlıktır. Sağlığın korunması, sürdürülmesi ise kişinin "sağlık bilincini" geliştirmesi ile mümkündür. Sağlık bilincinin geliştirilmesi gereken alanlardan birisi de gereksiz ve yanlış şekilde ilaç kullanımının önlenmesidir. Akılcı ilaç kullanımı hastanın hem sağlığını hem de parasını koruyacaktır. Aksi takdirde tedavi uyuncu azalmakta, vücut ilaçlara karşı direnç geliştirmekte, hastalık süresinin uzamasına, tekrarlamasına, ilaca karşı gelişen zararlı ve amaçlanmayan reaksiyonların artmasına ve neticesinde tedavilerin daha maliyetli olmasına sebep olmaktadır. Bu amaçla çalışmada, Bayramiç ilçesinde bulunan Merkez Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran erişkinlerin Akılcı Olmayan İlaç Kullanımının sebep olduğu ekonomik ve sosyal kayıplar değerlendirilmiştir. Örneklemi, Merkez Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran erişkin hastalar oluşturmaktadır. Toplum Sağlığı Merkezi bünyesinde bulunan Aile Sağlığı Merkezlerinde araştırma süresince 300 erişkin kişiye ulaşılarak çalışma grubu oluşturulmuştur. Araştırma için yapılan ankette birinci bölümde 7 soru sosyo-demografik özellikleri, ikinci bölümde Akılcı Olmayan İlaç Kullanımına ilişkin tutum ve davranışlar 27 soru ile sorgulanmıştır. Araştırmada Akılcı Olmayan İlaç Kullanımı davranışı; hekimin önerdiği miktar ve sürede ilaç kullanmama ve çevresinde aynı şikâyetleri bulunan kişilere ilaç önerme olarak belirlenmiştir. Araştırma metodu olarak Kolmogorov-Smirnov Testi kullanılıp, gruplar arasındaki farklılıklar konusunda Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis H Testi ve İkili karşılaştırma testlerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda; erişkinlerin Akılcı İlaç Kullanımı ile ilgili tutum ve davranışlarına ilişkin bilinç düzeyleri yüksek olduğu belirlenmiştir. Buna göre ilaç kullanım bilinci artıkça hem kişilerin yaşam kalitesinin arttığı hem de Akılcı Olmayan İlaç Kullanımının sebep olduğu lüzumsuz maliyetlerin azaltılarak ya da ortadan kaldırılarak, gereksiz sağlık hizmeti kullanımının önüne geçilebileceği gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Akılcı Olmayan İlaç Kullanımı, Akılcı İlaç Kullanımı, Tutum ve Davranış, Ekonomik Kayıp, Sosyal Kayıp