Hasan Uçarsu'nun "Yüksek Ruh" adlı eserinin icra pratikleri ve stil özellikleri açısından incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, MÜZİK ANASANAT DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURAK DEMİRBAŞ

Danışman: Uğur Türkmen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, Çağdaş Türk bestecilerinden Prof. Dr. Hasan UÇARSU'nun "Yüksek Ruh" adlı eserini hem stilistik hem de icra pratikleri açısından detaylı biçimde incelemektedir. Çalışmada, eserin hem Türk müziği ögeleri ile hem de Batı müziği teknikleri ile kurduğu sentez değerlendirilmektedir. Özellikle üç telli klasik kemençe ve kanun gibi Türk müziği enstrümanlarının çağdaş müzik dilinde nasıl kullanıldığı ve bu çalgılar üzerinde yaratılan yeni ifade teknikleri analiz edilmiştir. Hasan Uçarsu, eserinde Türk müziğine özgü motifleri, Batı müziğinin armonik ve formal yapıları ile başarılı bir şekilde birleştirir. "Yüksek Ruh", hem içsel bir derinlik hem de dramatik bir ifade gücünü aynı anda barındıran, tematik olarak Çanakkale Savaşı'na ve Türk askerinin fedakarlığına ithaf edilmiş bir eserdir. Eserin ismi Mustafa Kemal Atatürk'ün Bomba Sırtı'nda gerçekleşen çarpışmalar ile ilgili söylediği "bu muharebeyi kazandıran bu Yüksek Ruh 'tur." sözünden ilhamla seçilmiştir. Bu bağlamda eserin duygusal altyapısı, yalnızca bireysel bir anlam değil, aynı zamanda tarihsel bir hafıza ve ulusal bir bilinç taşımaktadır. Tezde, üç telli klasik kemençe ve kanun icrasının bu eserde karşılaştığı teknik zorluklara ve yeni ifade biçimlerine de yer verilmiştir. Özellikle süslemeler, glissandolar, yay teknikleri, mandal geçişleri ve çokseslilik gibi unsurların bu geleneksel çalgılar üzerinde uygulanabilirliği, geniş bir analizle değerlendirilmiştir. Bu uygulamaların literatüre kazandırılması, enstrüman eğitimi açısından da önemli bir gelişim alanı sunmaktadır. Hasan Uçarsu'nun eseri yazarken icracılara tanıdığı ifade özgürlüğü, enstrümanların doğasına duyduğu saygının da bir göstergesidir. Bestecinin, süslemelerin ve tavırların icracılar tarafından özgürce yorumlanmasına izin vermesi, esere hem doğallık hem de bireysel yorum zenginliği ve aynı zamanda büyük bir ifade derinliği de katmıştır. Sonuç olarak bu çalışma "Yüksek Ruh" adlı eserin, sadece bir müzik eseri değil, aynı zamanda bir tarihsel anlatı, çalgısal bir teknik gelişim alanı ve müzikal bir ifade aracı olduğunu ortaya koymaktadır. Eser, üç telli klasik kemençe ve kanun gibi geleneksel çalgıların çağdaş müzikteki potansiyelini göstermesi açısından Türk müzik literatüründe özel bir konuma sahiptir. Tez, bu potansiyelin müzik eğitimi ve performans pratiği açısından nasıl değerlendirilebileceğine dair öneriler de sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Türk Müziği, Batı Müziği, Kanun, Üç Telli Klasik Kemençe, Müzikoloji