Modern Resimde Açık Yapıt Poetikası / Avangard Eğilimlerde Anlık İfadelerin Eskiz Estetiği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Selin PERK
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HAKAN DALOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tez, tek yönlü, klasik kurgu ve yorum biçimlerini reddeden, ama biçimin ölümünü de ilana kalkışmayan, daha çok biçim üstüne esnek bir kavram oluşturmayı ve biçimi bir olanaklar alanı olarak görmeyi amaçlayan Açık Yapıt Poetikasını inceleyerek eskiz-fragman estetiğini avangard eğilimler üzerinden tartışmaya açacaktır. Böylelikle tez, poetika üzerinden, yapıtın oluşumunda ilk primitif tasarının incelenmesinin nedenselliğine eğilerek yapıtın yarım bırakılmışlığının estetik verilerini ortaya koyacaktır. Bu amaç doğrultusunda avangard estetiğin ilk izlerinin öncelikle uzak geçmişe dönük olduğu belirlenerek bu geçmişin Rönesans'ın sanatsal yaratım formülünde saklı olduğu tanımlanacaktır. Rönesans'ta çizimin fragman olma yani tamamlanmamışı ve tamamlanamazlık ögesini en çarpıcı biçimde sergilediği ve edimi yaratabilme yeteneğinin edimin -bitmiş yapıtın- üzerinde tutulması gerçeği üzerinden Umberto Eco'nun Açık Yapıt'ın Poetikası ile Baudelaire'in Fragman Estetiği karşılaştırmalı olarak Barok Sanatta irdelenecektir. Ardından fragman estetiğinin modernitesini resim sanatı üzerinden değerlendirme iddiasındaki bu tez; klasik akademik düstura karşı zamanın modernist görme biçimi olan eskiz estetiğinin; bir başka deyişle Rönesans pikturalitesinin (peinture) adeta fahişeleştirilmesi arasındaki derin çatışmaların örneklendirilmelerini sunacaktır. Böylelikle görsel manada Tiziano'nun Urbino Venüs'ü, Manet'in Olympia'sı ile Cezanne'ın parodiye dönük Olympia'sının karşılaştırılmasıyla Açık Yapıt'ın serüveni göstergeler üzerinden aktarılmış olacaktır. Sonuç olarak Verlaine'ın ünlü Art Poetiği'nde; Joyce'un Ulysses'inde ve Kafka'nın simgeci sanat anlayışında; hatta Adorno'nun Avrupa'nın kültür hayatını derinden etkileyen Wagner hakkındaki müzikal incelemelerinde ve Stockhausen ile Berio'nun yapıtlarında veyahut Mallarmé'nin açık uçlu şiirleriyle birlikte ülkemizde Necatigil'in şiirlerindeki anlam boşluklarından etkilenen Usmanbaş'ın raslamsallık bağlamında elektronik müziği açık yapıtın kilometre taşları olabilecek daha birçok teorik çerçeveyle yakın geçmişe ve geleceğe dönük bir düşünüm sağlanmış olacaktır.