TİPOGRAFİNİN DİJİTAL ÇAĞI: 1960 SONRASINDA YENİDEN BİÇİMLENEN HARFLER
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, GRAFİK TASARIMI ANASANAT DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BESTE YILDIRIM
Danışman: Ali Can Metin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yazının ilkel piktografik tabanlı oluşumlarından günümüzün yapay zekâ tabanlı tipografik üretim süreçlerine uzanan tarihsel serüveninde yaşanan dönüşümler, çok katmanlı bir gelişim çizgisi doğrultusunda şekillenmektedir. 1960 sonrası dönemde ivme kazanan dijitalleşme yenilikleri bağlamında tipografi alanında dönüşen üretim teknikleri geleneksel sınırlamaların ötesine geçmektedir. Yazılı iletişimin durağan yapısının dinamik biçimlere evrilmesiyle tipografi, değişken koşullara uyum sağlayabilen esnek yapılara dönüşmektedir. Bu araştırma yazılım tabanlı modelleme ve üretken ağ sistemlerinin yükselişiyle yazı tiplerinde gerçekleştirilebilen tipografik modifikasyonlarının kapsamını ortaya koymaktadır. Günümüz süreçlerinde gelişimini sürdüren yapay zekâ ve derin öğrenme tabanlı sistemler, tipografi alanındaki bileşenlerin çok boyutlu parametrik eksenlerde düzenlenmesine ve üretilmesine olanak tanımaktadır. Bu bağlamda geliştirilen "Complab Yazı Karakteri" uygulama projesi, çağdaş dijital ekran tipografisinin sınırları içerisinde ve parametrik modelleme doğrultusunda yapılandırılmıştır. Gelecekte, tasarım süreçleri kapsamında, yazı tiplerinde çok boyutlu kontrol eksenlerinin genişletilmesi ve optik noktaların uyarlanabilir algoritmalar aracılığıyla dönüştürülmesi gibi mikro düzeydeki tipografik kararların otomatik olarak şekillendirilmesi mümkün olacaktır. Bu çalışmada ele alınan teorik bulgular, tipografinin dijitalleşme adımlarıyla evrimleştiği dinamik ve modellenebilir sistemleri ortaya koymaktadır.