Özel eğitim okullarında çalışan öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri ile sınıf yönetimi becerileri arasındaki ilişki
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALTAN KOCAMAN
Danışman: Mesut Tabuk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırmanın amacı; Özel eğitim okullarında çalışan öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri ile sınıf yönetimi becerilerini belirlemek ve aralarındaki ilişkiyi incelemektir. Ayrıca bu iki değişkenin farklı değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı bu araştırmada incelenmiştir. Özel eğitim okullarında çalışan öğretmenlerin diğer okullardaki öğretmenlere göre daha fazla tükenmişlik yaşama ve öğrencilerin özel durumlarından ötürü sınıf yönetimi becerilerinde sorunlar yaşama ihtimalleri olmasından dolayı böyle bir araştırma yapılmaya gerek duyulmuştur. Bu araştırmayla öğretmenlerin sorunlarına ışık tutulmaya çalışılmış, yaşadıkları tükenmişliğin ve sınıf yönetimi becerilerindeki problemlerin çözümüne katkı sağlamaya yönelik önerilerde bulunulmuştur. Araştırmada; tükenmişlik ve sınıf yönetimi becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesinden dolayı nicel modellerden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Çanakkale ili genelinde bulunan toplam 12 (9 tanesi zihinsel engelliler, 1 tanesi işitme engelliler ve 2 tanesi görme engelliler) özel eğitim okulunda çalışan öğretmenler oluşturmuş ve örneklem alınmaksızın tüm evren araştırmaya dâhil edilmiştir. Yapılan araştırma için Maslach tükenmişlik envanteri, sınıf yönetimi becerileri ölçeği ve bilgi formu kullanılmıştır. Ölçekler Çanakkale ilindeki özel eğitim okullarında çalışan 106 öğretmen ve idareci tarafından doldurulmuş ve analizi yapılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler, SSPS programı ile çözümlenmiş, betimsel analizler yapılmış, hipotez testleri olarak aritmetik ortalama, t-testi ve ANOVA (Tek yönlü varyans analizi) testi, değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemede Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma neticesinde, özel eğitim okullarında çalışan öğretmenlere bilgi formu yoluyla sorulan 11 maddeden sınıf yönetimi becerilerinde farklılaşma olmadığı buna karşın mesleki tükenmişlik düzeylerinde ise öğretmenlik mesleğini isteyerek yapma ve çalıştığı ortamdan memnun olma durumlarında farklılaşma olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak; özel eğitim okullarında çalışan öğretmenlerin sınıf yönetimi becerilerinin yeterli, mesleki tükenmişlik düzeylerinin ise normal olduğu belirlenmiştir. Ayrıca; sınıf yönetimi becerileri ile mesleki tükenmişlikleri arasında düşük düzeyde ve negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar kelimeler: Özel Eğitim, Tükenmişlik Düzeyi, Sınıf Yönetimi Becerileri