Domates güvesi Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera:Gelechiidae)'nin mücadelesinde entomopatojen nematodların kullanım olanakları


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bitki Koruma, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÇİĞDEM GÖZEL

Danışman: İsmail Kasap

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Domates güvesi, Tuta absoluta (Lepidoptera: Gelechiidae), domates üretiminde ekonomik kayıplara neden olan önemli bir zararlıdır. Bu çalışmada, Türkiye topraklarından elde edilmiş 4 entomopatojen nematod (EPN) türü; Steinernema affine (Bovien, 1937), S. carpocapsae (Weiser, 1955), S. feltiae (Filipjev, 1934) ve Heterorhabditis bacteriophora (Poinar, 1976)'ya ait 40 ülkesel izolatın farklı sıcaklıklarda laboratuvarda, en etkili 4 izolatın da iklim odasında ve doğal koşullarda T. absoluta üzerindeki etkinlikleri araştırılmıştır. T. absoluta bireyleri Çanakkale domates alanlarından toplanmış ve domates bitkileri üzerinde kültüre alınarak kitle üretimi yapılmıştır. EPN'ler Türkiye topraklarından elde edilmiş, laboratuvarda Galleria mellonella (Lepidoptera: Pyralidae) larvaları kullanılarak kitle üretimleri yapılmıştır. Etkinlik denemelerinde, infektif juveniller (IJs), 30 IJ/T. absoluta larva ve pupa olacak şekilde 100 µl saf su içerisinde, 10, 15, 20 ve 25 oC olmak üzere 4 farklı sıcaklıkta uygulanmıştır. EPN'lerin etkinliklerinin belirlenmesi için uygulamadan sonraki 3. 5. ve 7. günlerde T. absoluta larvaları, 7. günde de pupaları kontrol edilmiş, ölü-canlı larva ve pupa sayıları belirlenmiştir. İklim odasında saksılarda ve doğal koşullarda 50 IJ/cm2 yoğunluğunda yapılan uygulamalar EPN'lerin uygulama günlerine ve türlerine bağlı olarak farklı etkinlikler göstermiştir. İklim odasında T. absoluta larvalarında H. bacteriophora %0-83,67; S. feltiae %0-93,33; S. carpocapsae %0-43,33 ve S. affine %0-39,67 oranlarında ölüm meydana getirmiştir. Doğal koşullarda ise T. absoluta larvalarında 2012 ve 2013 yıllarında sırası ile; H. bacteriophora %0-81, %0-83; S. feltiae %0-90,67, %0-94,33; S. carpocapsae, %0-43,67, %0-49,33 ve S. affine %0-39,33, %0-43,67 oranlarında ölüm meydana getirmiştir.