Güney Marmara bölgesinde allium cinsi bitkilerde potyvirüslerin tanılanması ve karakterizasyonu
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, BİTKİ KORUMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HASAN TUNA TUZLALI
Danışman: Savaş Korkmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmada, Çanakkale, Bursa ve Balıkesir ili ve ilçelerinde 2014-2017 üretim yılları içerisinde survey çalışmaları yürütülerek Onion yellow dwarf virus (OYDV), Leek yellow stripe virus (LYSV) ve Turnip mosaic virus (TuMV) etmenlerine benzer simptom gösteren pırasa, soğan ve sarımsak bitkilerinden 494 örnek toplanmış ve DAS-ELISA yöntemi ile test edilmiştir. Analizler sonucunda 494 örnekten 100 tanesinde OYDV, 52 tanesinde LYSV ve 35 tanesinde ise karışık enfeksiyon bulunmuş, TuMV enfeksiyonları ise tespit edilememiştir. Enfekteli bulunan örnekler içerisinden elde edilen bazı izolatların moleküler özelliklerini belirlemek amacıyla RT-PCR ürünleri klonlanarak nükleik asit ve amino asit dizilimleri belirlenmiştir. Bu izolatlara özgü nükleotit (nt) ve amino asit (aa) dizilimleri, gen bankasında bulunan ve dünyanın farklı üretim bölgelerinden izolatlar ile karşılaştırılmış ve Güney Marmara Bölgesi LYSV izolatlarının kendi aralarında nt ve aa düzeyinde sırası ile % 79,55-99.81 ve % 80,69-100, OYDV izolatlarının ise % 76,25- 99,67 ve % 83,50-100 benzerlik taşıdığı belirlenmiştir. Bu izolatların dünya izolatları ile nt ve aa düzeyinde oluşturduğu benzerlik oranları ise sırası ile LYSV için % 77,90-99,27 ve % 78,19-99,69, OYDV için ise % 74,09-84,72 ve % 79,00-92,50 olarak belirlenmiştir. Yapılan filogenetik analizler sonucunda Güney Marmara Bölgesi izolatlarının dünyanın farklı bölgelerindeki izolatlarla farklı düzeylerde ilişki gösterdiği saptanmıştır. Ayrıca klonlama çalışmalarında kullanılan izolatlardan bazıları indikatör bitkilere mekanik taşınma denemeleri kapsamında inokule edilmiş ve inokule edilen bitkilerin bazılarında LYSV ve OYDV'ye özgü simptomlar gözlenmiştir.