Aktif Kromosferli Çift Yıldızların Kinematik, Dinamik ve Dönme Özelliklerinin İncelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Fakültesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mehmet Tüysüz
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): FARUK SOYDUGAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Literatürde CAB olarak sınıflanan yıldızların kinematik davranışları, dinamik evrimleri ve dönme hızları incelenmiştir. Çalışmada, verinin sağlandığı ana kaynak olarak Eker ve ark. (2008) tarafından oluşturulan III. CAB kataloğu kullanıldı (Eker ve ark., 2008). Ayrıca literatürde CAB yıldızları üzerine yayınlanan katalogdan sonra yapılmış olan diğer çalışmalar da dikkate alındı.Çalışmada, CAB yıldızlarının galaktik uzay hız bileşenleri (U, V, W) ve bu bileşenlerin hataları Johnson ve Soderblom (1987)'un çalışmasında verdikleri algoritma kullanılarak hesaplandı. Uzay hızlarının belirlenebilmesi için yıldızların, ekvatoral koordinatları, öz hareket bileşenleri, paralaksları ve yıldız sistemlerinin kütle merkezine ait dikine hızları ile bu verilere ait hataların bilinmesi gerekmektedir. III. CAB kataloğuyla literatür dikkate alınarak 362 CAB yıldızının dikine hız verilerine ulaşıldı. Söz konusu sistemlerin astrometrik verileri yeni Hipparcos uydu verilerinden elde edildi. Hesaplanan hızlarda galaktik diferansiyel dönme düzeltmesi yapıldı. Buna ek olarak, kinematik yaş tayini için yıldızların uzay hız bileşenlerine ?Yerel Durağanlık Standardı Düzeltmesi uygulandı. Bu düzeltme tayininde LSR'de verilen hız değerleri kullanıldı.Cüce CAB yıldızlarının kütle-yarıçap, kütle-ışınım gücü değişimleri incelenerek ilgili bağıntılar elde edildi. Elde edilen bağıntılar aktif olmayan sistemlerle karşılaştırıldı ve ortaya çıkan farklılıklar tartışıldı. Ayrıca CAB'ların dinamik evrimlerini anlayabilmek için ortalama açısal momentumları, ortalama kütleleri ve ortalama yörünge dönemlerinin kinematik yaşlar ve birbirleriyle değişimleri incelenerek ilgili bağıntılar yenilendi.Son olarak CAB yıldızlarının dönme hızlarına bakıldı. Sistemlerin gözlemsel dönme hızları ile yörünge dönemlerinin, kütlelerinin ve eş dönme hızlarının değişimleri incelendi. Gözlemsel dönme hızı ve açısal dönme hızlarının kinematik yaşlar ile değişimleri dikkate alınarak bulunan tüm bulgular yorumlandı. Sonuç olarak literatürde CAB olarak sınıflandırılmış sistemlerin dönme, kinematik ve dinamik evrimleri hakkında daha duyarlı sonuçlar ortaya konularak tartışıldı.