ANALYSIS OF THE EDUCATION INCENTIVE POLICY FOR PRIVATE EDUCATION INSTITUTIONS IN TURKEY
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Halime Öztürk Çalıkoğlu
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): OSMAN ÇEKİÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Eğitimde özelleştirme politikaları sınırlı kaynakların etkili kullanımı, eğitim kalitesini artırma, eşitlik sağlama, okul seçiminde alternatifler sunma gibi çeşitli gerekçelerle dünyada birçok ülkede uygulamaya konulmaktadır. Son dönemde benzer şekilde, Türkiye'de de eğitimde özelleştirme, politika oluşturucuların ve eğitimle ilgili diğer paydaşların gündeminde daha fazla yer almaya başlamıştır. Bu çalışmada, sosyoekonomik açıdan dezavantajlı ailelerin çocuklarını dikkate alarak özel öğretimin eğitimdeki payını artırmak amacıyla, 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Türkiye'de yürürlüğe konan 'eğitim-öğretim desteği' politikasının belirleyiciler, süreçler ve sonuçlar açısından analiz edilmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada, yorumlayıcı durum çalışması tasarımından hareketle 'eğitim-öğretim desteği' politikası durum olarak kabul edilmiştir. Bu nitel durum çalışması, içiçe geçmiş durum çalışması özelliği taşımaktadır. Veri kaynağı olarak; (1) politika belgeleri, (2) MEB bünyesinde politikayla ilgili görev yapan yetkililer (6 kişi), (3) yararlanıcılara ilişkin ulusal istatistikler, (4) uygulayıcılar bağlamında Çanakkale-Merkez'de bulunan 7 özel okulun yöneticileri ile eğitim-öğretim' desteğinden yararlanan (11 kişi) ve başvurduğu halde yararlanamayan veliler (10 kişi) ile (5) eğitim örgütlerinin raporları ve medyadaki ilgili haberlerden yararlanılmıştır. Nitel veriler tematik içerik analizi yoluyla, nicel veriler de betimsel istatistikler kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuçlar, özellikle son iki yılda yararlanıcı seçim ölçütlerinin düşük sosyoekonomik düzeydeki aileler lehine çeşitlendirilerek yararlanıcı profili açısından politika hedeflerine yaklaşıldığını göstermektedir. Ancak, özel okul standartlarını tam karşılamadıkları halde geçici statü verilen özel temel liselerin, yararlanıcı kontenjanları açısından bu artışta önemli şekilde yer alması, politika çıktılarının eğitime erişim ve kalite açısından değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, alınan önlemlere rağmen, yararlanıcı seçiminde aile gelir düzeyinin belirlenmesine ilişkin denetim sorunlarının devam ettiği ve politikanın daha çok halihazırda özel okula devam edebilecek sosyoekonomik düzeye sahip öğrenciler yararına sonuçlar üretebildiği anlaşılmaktadır. Nihai olarak, 'eğitim-öğretim' desteği uygulamasında devletin öğrenci başına yaptığı harcamadan daha az harcayarak kaynakların eşitlikçi kullanımı ve eğitim niteliğini artırmaya yönelik yatırım yapma fırsatına sahip olduğu söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Eğitim politikası, eğitim ve öğretim desteği, özel öğretim kurumları, yorumlamacı durum çalışması