Sürdürülebilirlik temalı işbirlikli yaratıcılık etkinlikleri: 60-72 aylık çocukların çevre bilinci farkındalığını arttırmaya yönelik bir çalışma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMİNE METİN

Danışman: NUR AKCANCA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, işbirlikli yaratıcılıkla desteklenen sürdürülebilirlik temalı etkinliklerin 60–72 aylık çocukların çevre bilinci farkındalıkları ve çevre dostu davranış-ları üzerindeki etkisini incelemektir. Çalışma, eylem araştırması deseni çerçevesinde yürütülmüş olup, araştırmacının hem öğretmen hem de uygulayıcı olarak yer aldığı dön-güsel ve yansıtıcı bir süreç temel alınmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Çanakkale il merkezinde Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı 23 Nisan Anaokulunda öğrenim gören top-lam 34 çocuk oluşturmaktadır. Çocuklar iki deney grubuna ayrılmış ve her iki gruba da sürdürülebilirlik temelli işbirlikli yaratıcılık etkinlikleri altı hafta boyunca planlı biçimde uygulanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Gezgin (2019) tarafından geliştiri-len Çevre Bilinci Testi, araştırmacı tarafından hazırlanan Çevre Bilinci Gözlem Formu ve araştırmacı günlüğü kullanılmıştır. Çevre Bilinci Testi ön test–son test olarak uygulan-mış; gözlem formları süreç öncesi ve sonrası doldurulmuş; araştırmacı günlüğü ise hafta-lık uygulamalar sonrasında düzenli olarak tutulmuştur. Nicel veriler betimsel istatistik-lerle, nitel veriler ise içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, sürdürülebilirlik temalı işbirlikli yaratıcılık etkinliklerinin çocukların çevre bilinci far-kındalıklarında anlamlı artış sağladığını göstermektedir. Hem Deney Grubu- 1 hem de Deney Grubu- 2'de son test puanlarının ön test puanlarına göre yükseldiği belirlenmiştir. Gözlem ve günlük verileri, çocukların çevreyi koruma, geri dönüşüm, tasarruf, iş birliği ve yaratıcı problem çözme davranışlarında belirgin gelişmeler olduğunu ortaya koymuş-tur. Sonuç olarak bu çalışma, okul öncesi çevre eğitimi alanında sürdürülebilirlik ve iş-birlikli yaratıcılığı bütünleştiren özgün bir pedagojik model sunmakta ve Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin temel ilkeleriyle uyumlu öneriler geliştirmektedir. Anahtar Kelimeler: Çevre Bilinci, Sürdürülebilirlik Eğitimi, İşbirlikli Yaratıcı-lık, Okul Öncesi Eğitim, Eylem Araştırması.