OKUL ÖNCESİ EĞİTİM KURUMLARINDA MÜZİK EĞİTİMİNDE KULLANILAN MATERYALLERİN OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLERİNİN GÖRÜŞLERİNE DAYALI OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Fatma Leyla HASESKİ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): FEYZA SÖNMEZÖZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada, Milli Eğitim Bakanlığı bünyesindeki Temel Eğitim Genel Müdürlüğü'ne bağlı okul öncesi eğitim kurumlarında bulunan, okul öncesi müzik eğitimine yönelik kaynakların ve materyallerin; durum tespitlerinin yapılması, kullanılabilme düzeylerinin belirlenmesi ve mevcut durumun okul öncesi öğretmenlerinin görüşleri doğrultusunda incelenmesi ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2013-2014 eğitim öğretim yılında Çanakkale ili içerisinde yer alan Milli Eğitim Bakanlığı bünyesindeki Temel Eğitim Genel Müdürlüğü'ne bağlı okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapmakta olan, okul öncesi eğitim programı kapsamında belirlenen müzik merkezlerinde müzik eğitimi gerçekleştiren ve tesadüfi örnekleme yoluyla seçilen 231 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. MEB bünyesinde TEGM'ne bağlı okul öncesi eğitim ortamlarında, içerisinde müzik merkezinin de yer aldığı 6 daimi öğrenme merkezi bulunduğu görülmektedir. Araştırmada tarama modeli doğrultusunda, söz konusu 6 daimi öğrenme merkezi içerisinde yer alan müzik merkezinin kullanılabilme düzeylerinin belirlenmesi amacı ile Müzik Eğitimi Anketi (MEA) geliştirilerek durum tespiti yapılmaya çalışılmıştır. 2012 yılında değişen ve pilot uygulama sonucu 2013 yılında güncelleştirilen MEB 2013 "Okul Öncesi Eğitim Programı" ve ayrıca okul öncesi müzik eğitimi ile ilgili alan yazın incelenerek MEA'nin içeriği oluşturulmuştur. Oluşturulan bu anket 7 adet konu alanı uzmanı ile 1 adet ölçme değerlendirme uzmanından alınan dönütler sonucu gerekli düzenlemeler yapılarak, araştırmacı tarafından okul öncesi öğretmenlerinin görüşlerine sunulmuştur. Öncelikle hedef kitlenin özelliklerini taşıyan 10 adet okul öncesi öğretmenine uygulama yapılarak anketin pilot çalışması gerçekleştirilmiştir. Alınan dönütler sonrasında gerekli düzenlemeler ve eklemeler yapılarak ver toplama aracına son hali verilmiştir. Hazırlanan "Müzik Eğitimi Anketi" 3 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde katılımcıların demografik bilgilerini tespite yönelik olarak "Kişisel Bilgi Formu" oluşturulmuştur. İkinci bölümde Milli Eğitim Bakanlığı okul öncesi eğitim programında belirtilen ve okul öncesi eğitim kurumu sınıflarında bulunması gereken müzik aletlerinin ve materyallerinin durum tespitine yönelik olarak "Müzik Aletleri Formu" sunulmuştur. Üçüncü bölümde ise ikinci bölüme bağlı olarak durum tespiti yapılan müzik aletlerinin kullanılma sıklığı 5' li likert düzeninde sunulmuştur. Ayrıca son bir açık uçlu soru ile öğretmenlerin konu ile ilgili görüşleri varsa belirtmeleri istenmiştir. İlgili izinlerin alınmasından sonra, söz konusu öğretmenlerin bulunduğu okullara gidilerek ders saatleri içerisinde müzik eğitimi anketi uygulanarak veriler toplanmıştır. Müzik eğitimi anketi ile kurumlarda bulunan müzik merkezlerindeki eğitsel materyallerin ve araç-gereçlerin durum tespiti ve kullanılabilirlik düzeyleri ile ilgili elde edilen veriler SPSS 21 istatistik paket programı ile analiz edilmiştir. Öğretmenlerin anket içinde yer alan açık uçlu soruya verdikleri yanıtlar ise nitel paradigma doğrultusunda içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırmada elde edilen nicel bulgular sonucunda; örneklemde yer alan kurumlardaki müzik merkezlerinin eğitsel materyal ve araç-gereçler bakımından Milli Eğitim Bakanlığı okul öncesi eğitim programında belirtilenlere ve istenenlere oranla büyük ölçüde yetersiz olduğu; var olan materyallerin de etkili ve verimli kullanılamadığı belirlenmiştir. Katılımcıların, anketin sonunda yer alan açık uçlu soruya verdikleri yanıtlar sonucu elde edilen nitel bulgulara göre ise, öğretmenlerin okul öncesi müzik eğitiminin önemini bildikleri; ancak müzik eğitiminde şarkı öğretmenin ötesine geçemedikleri, sınıflardaki materyallerin yetersiz olduğu; mevcut materyalleri ise programın içine katmada sorunlar yaşadıkları, MEB tarafından öğretmenlere standart bir etkinlik programı verilmediği; bu çerçevede gerçekleştirilen etkinliklerin öğretmenin bireysel kanaatine göre şekillendiği ve öğretmenlerin müzik eğitimi ile ilgili yeterli sayıda ve çeşitte eğitici materyal, görsel- işitsel kılavuzlara ihtiyaç duydukları bulgularına ulaşılmıştır. Bu bulgular doğrultusunda Milli Eğitim Bakanlığı tarafından okul öncesi eğitim kurumlarına, her yıl yeterli sayı ve nitelikte görsel-işitsel materyallerin tedarik edilmesi; öğretmenlerin de okul öncesi müzik eğitimi ile ilgili uygun şekilde belirli aralıklarla hizmet içi eğitimler alması, öğretmen adayları için okul öncesi öğretmenliği lisans programlarındaki müzik eğitimi derslerinin daha kapsamlı ve nitelikli, uygulamaya dönük olarak ele alınması ve okul öncesi müzik eğitiminde branşlaşmaya gidilmesi şeklinde çeşitli öneriler getirilmiştir.