ÇERÇİ DERESİ (FETHİYE-MUĞLA) PALEOTAŞKINLARININ BELİRLENMESİ VE TAŞKIN RİSK ALANLARININ CBS KULLANILARAK HARİTALANMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Güzin Akın Tüzgen
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ÖZNUR KARACA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:En önemli doğal afetlerden biri olan taşkınlar; şiddete ve oluşum şartlarına bağlı olarak az veya çok etki yaratarak doğal felaketlere yol açmaktadır. Dünyada ve ülkemizde taşkınlar ile ilgili düzeltici ve önleyici çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışmada, Fethiye yerleşim alanı içerisinde yer alan Çerçi Deresi'nin paleotaşkın analizi ile günümüz ve tarihi taşkınları incelenmiş olup, dere yatağının da bulunduğu çalışma alanında taşkın duyarlılık haritası hazırlanmıştır. Çerçi Deresi'ne ait taşkın duyarlılığını belirlerken bölgeye ait jeolojik, jeomorfolojik, sedimantolojik ve hidrolojik verilerden yararlanılmıştır. Çerçi Deresi'ne ait çökellerin konumunu belirlemek ve zemin profilini tespit etmek adına çalışma alanında araştırma çukurları açılmış ve uygun seviyelerden zemin cinsini belirleyebilmek amacıyla numuneler alınmıştır.Çalışma alanı zeminlerinin fiziksel özelliklerine ait parametreler incelenerek; ince kum silt ve kil boyutundaki sedimanların yoğunlukta olduğu görülmüştür. Alınan numunelerden alınan örnekler ile yapılan zemin deneyleri neticesinde hakim zemin sınıfının orta plastisiteli kil (CL) olduğu tespit edilmiştir. Çalışma alanında bulunun zemin birimlerinin yaşını belirleyebilmek amacıylabirimlerden numuneler alınmış ve Optik UyarımlıLüminesans (OSL) yaşlandırma yöntemi kullanılarak birimlerin yaşının belirlenmesi hedeflenmiştir. Yaşlandırma için laboratuvara gönderilen numuneler belirleyici bir sonuç vermemiştir. Çalışma alanına ait taşkın duyarlılık haritalarının oluşturulması sırasında Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tekniklerinden yararlanılmıştır. CBS çalışmaları sırasında CBS yazılımı olan ArcGIS 10 programı ve bir alt modül olan Spatial Analysis modülünden yararlanılmıştır. ArcGIS programından yararlanılarak, çalışma alanının eğim, yükseklik, akarsuya yakınlık, jeoloji, arazi kullanımı ve bakı gibi kriterlerine ait alt değerler ağırlıklı çakıştırma yöntemi kullanılarak taşkın risk duyarlılık analizi oluşturulmuş ve sonucunda çalışma alanına ait taşkın duyarlılık haritası oluşturulmuştur. Oluşturulan bu haritaya göre Çerçi Deresi'nin bulunduğu çalışma alanı çok az riskliden (1) çok riskliye (5) doğru değişen beş sınıfa ayrılmıştır.Oluşturulan risk haritasına göre çalışma alanının %18,64'ü riskli taşkın alanları içerisinde yer almaktadır. Çok riskli taşkın alanları çalışma alanın GB'sindeki riskli alanların daha fazla yayılım gösterdiği, Fethiye yerleşim merkezi yerleşim alanlarını içermektedir.