Çanakkale İlinde Farklı Üretim Yöntemleri Kullanan Çiftçilerin Pestisit Bilinç Düzeyinin Araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BARIŞ CİĞER
Danışman: Burak Polat
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dünya nüfusunun hızla artmasıyla birlikte gıda talebi önemli ölçüde yükselmiş ve tarımsal üretimi artırmak amacıyla pestisitlerin kullanımı yaygınlaşmıştır. Ancak, pestisitlerin bilinçsiz ve kontrolsüz şekilde uygulanması hem insan sağlığı hem de çevre üzerinde olumsuz etkiler yaratmaktadır. Bu nedenle çiftçilerin pestisitleri doğru, bilinçli ve güvenli bir şekilde kullanmalarını sağlamak için farkındalıklarının artırılması gerekmektedir. Çanakkale İli Merkez ve ilçelerinde 2024 tarihinde yapılan bu çalışma ile organik tarım, iyi tarım ve konvansiyonel tarım yapan üreticilerin pestisit kullanımı konusundaki bilgi ve bilinç düzeylerini ölçmek, değerlendirmek ve aralarındaki farklılıkları ortaya koymak amaçlanmıştır. Anket çalışmasında çiftçilerin pestisit etiketlerini okuma alışkanlıkları, ilaçlama sonrası hasat süresine uyum, son kullanma tarihlerine dikkat etme ve pestisitlerin insan sağlığı ile çevre üzerindeki etkilerine yönelik farkındalıkları sorgulanmıştır. Örneklem büyüklüğü, oran ortalamalarına dayalı basit rastgele örnekleme yöntemiyle belirlenmiş olup 687 üretici ile yüz yüze anket yapılmıştır. Çalışmanın genel güvenirlik düzeyi Cronbach's Alpha (α) değeri ile ölçülmüş ve 0,955 ile mükemmel düzeyde (0,9≤α) hesaplanmıştır. Çiftçilerin pestisit kullanımına ilişkin bilgi düzeyleri Likert Ölçeği ile değerlendirilmiş ve bilgi düzeylerinin eğitim, yaş, çiftçilik deneyimi, arazi büyüklüğü ve tarım türü ile ilişkisini araştırmak için Ki-Kare (χ²) testi kullanılmıştır. Üretim grupları arasındaki ilişki Anova testi ile analiz edilmiştir. Gruplar arası farkın olduğu durumda, farklılığın hangi gruptan kaynaklı olduğunu tespit eden istatistik post-hoc istatistikleri kullanılmıştır. Çalışma sonucunda, organik tarım ve iyi tarım üreticilerinin pestisit kullanımı ve olumsuz etkileri konusunda konvansiyonel tarım üreticilerine göre daha yüksek bilinç düzeyine sahip oldukları belirlenmiştir. Bu durum; konvansiyonel tarım yapan çiftçilere yönelik eğitim programlarının, danışmanlık hizmetlerinin ve denetim mekanizmalarının artırılmasının önemini ortaya koymaktadır. Ayrıca, pestisitlerin çevre ve sağlık üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak için biyolojik mücadele yöntemleri ve entegre zararlı yönetimi gibi uygulamaların teşvik edilmesi önemlidir.