Yalan haber yayılımın önlenmesine yönelik bir web tarayıcı uzantısı geliştirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE ESRA TAŞCI
Danışman: Yonca Bayrakdar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yalan haber, çevrimiçi platformlarda çok hızlı yayılması ve tespit edilmesinin zor olması nedeniyle günümüzün en büyük sorunlarından biridir. Yalan haberler çok hızlı yayılarak kitlelerin yanlış yönlendirilmesi, kışkırtılması, korku salınarak kaos ortamı yaratılması gibi toplumsal ve sosyal çok büyük sorunlara neden olmaktadır. Olumsuz etkilerinden dolayı, yalan haberlerin tespit edilip yayılmasının önlenmesi önemli ve öncelikli bir mesele olmuştur. Çalışmanın amacı, yalan haberlerin tespit edilerek yayılmasının önlenmesidir. Bunun için yalan haber tespiti yapan yeni bir Chrome uzantısı geliştirilmiştir. Doğal dil işleme, veri madenciliği yöntemleri, denetimli öğrenme algoritmaları, çevrimiçi öğrenme algoritması, derin öğrenme algoritması ve Python programlama dili kullanılarak uzantı geliştirilmiştir. İlk olarak veri setine, veri ön işleme için doğal dil işleme yöntemleri uygulanmıştır. Veri seti, %80 eğitim ve %20 test olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Kelime vektörlerini oluşturmak için, Terim Frekansı – Ters Doküman Frekansı vektörizasyonu kullanılmıştır. En önemli aşama olan model uygulamada; Pasif agresif, Destek Vektör Makinesi, Rassal Orman, AdaBoost, XGBoost ve Uzun-kısa Süreli Bellek (LSTM) algoritmaları kullanılmıştır. Kullanılan algoritmaların doğruluk oranları ve karmaşıklık matrisleri karşılaştırılmıştır. En yüksek tahmin sonucunu %90.72'lik bir oranla LSTM algoritması vermiştir. Oluşturulan makine öğrenmesi modeli, Python programında Flask ve Rest API kullanılarak çevrimiçi internet ortamında çalışabilir hale getirilmiştir. Son olarak tarayıcı uzantı arayüzü; Javascript, HTML ve CSS kullanılarak oluşturulmuştur. Anahtar Kelimeler: Yalan Haber, Doğal Dil İşleme, Makine Öğrenmesi Algoritmaları, Veri Madenciliği, Python Programlama