Seçilmiş Beta Lyrae Türü Örten Çift Yıldızların Fotometrik Analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Gökçe Zeynep ÖZALP
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): BURCU ÖZKARDEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, ışık eğrilerinin biçimine göre β Lyr türü olarak sınıflandırılan üç örten çift yıldızın (CN Lac, LL Com, V356 Vel) elde edilen/literatür ışık eğrilerinin analizi yapılarak fiziksel ve geometrik parametreleri elde edilmiş ve buradan, her bir sistemin yapısı ortaya konmuştur. CN Lac'ın bu çalışmada elde edilen VR ışık eğrileri, Wilson-Devinney yöntemine dayanan Monte Carlo prosedürü kullanılarak çözülmüştür.Fotometrik çözüm sistemi değmeye yakın çift yıldız olarak tanımlamakta olup sistemin kütle oranı 0,402±0,013 olarak bulunmuştur. Sistemin tahmini mutlak parametreleri ise, M1=1,30±0,13 M, M2=0,52±0,07 M, R1=1,75±0,05 R, R2=1,15±0,06 R, L1=4,74±1,15L, L2=0,61±0,20 Ldir. LL Com'un fiziksel ve geomerik parametrelerini elde etmek için literatürde yer alan SWASP ışık eğrisi, PHOEBE arayüzü ile modellenmiştir. Çözüm, sistemi %8 değme oranına sahip marjinel değen olarak tanımlamakta olup sistemin kütle oranı 0,298±0,001 olarak bulunmuştur. Sistemin tahmini mutlak parametreleri ise, M1=6,75M, M2=2,01 M, R1=2,33 R, R2=1,35 R, L1=427 L, L2=25 Lolarak hesaplanmıştır.Bu çalışmada elde edilen minimum zamanı ile birlikte literatürde mevcut olanlar birleştirilerek LL Com'un yörünge değişimi analizi yapılmıştır.Analiz sonucunda yörünge döneminin 0,027±0,001 s/yıl oranında arttığı hesaplanmıştır. V356 Vel'in literatür ışık eğrilerinin (ASAS V ve Hipparcos) analizi, Wilson-Devinney kodu kullanılarak yapılmıştır.Fotometrik sonuçlara göre sistem, ikinci bileşeni Roche şişimini doldurmuş yarı-ayrık bir çift yıldız olarak tanımlanmaktadır.Sistemin kütle oranı 0,12±0,01 olarak bulunmuş; buna göre hesaplanan mutlak parametreler şu şekildedir: M1=2,90±0,29 M, M2=0,34±0,05 M, R1=2,90±0,04 R, R2=2,03±0,03 R, L1=69,7±10,3 L, L2=7,6±1,6 L. Sistemin bileşenlerinin log M – log R diyagramındaki konumları tartışılmıştır. Ayrıca, SIMBAD veri tabanında "bL" olarak kodlanmış örten çift yıldızlardan seçilen 115 tane β Lyr türü sistemin özellikleri, istatistiksel olarak incelenmiştir.