Üstün Yetenekli Öğrencilerin Küresel Sosyal Sorumluluk Kavramına İlişkin Metaforik Algılarının İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLŞAH YAVUZ
Danışman: Elmaziye Temiz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Küresel sosyal sorumluluk (KSS) bireyin yaşadığı ülkenin kanunlarına ve toplumun değerlerine uygun bir yaşam sürerken diğer ülkelerdeki işleyişe de aynı şekilde hassasiyet göstermesidir. Üstün yetenekli bireylerin ahlaki duyarlılıkları yüksek, güçlü etik değerlere ve empati kurma becerisine sahip, adalet duyguları gelişmiş ve küresel sorunlara duyarlı kişiler olmaları onları tipik gelişim gösteren bireylerden ayıran özelliklerindendir. Bu araştırma üstün yetenekli öğrencilerin (ÜYÖ) KSS kavramına ilişkin metaforik algılarının incelenerek demografik değişkenler çerçevesinde ortaya konmasını amaçlamaktadır. Çalışma 2023-2024 Eğitim-Öğretim yılında Bursa ili merkez ilçelerinde bulunan üç Bilim ve Sanat Merkezinde (BİLSEM) eğitimine devam etmekte olan 6. ve 7. sınıf öğrencilerini kapsamaktadır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden biri olan fenomenoloji desende gerçekleştirilmiş, araştırmacı tarafından oluşturulan kişisel bilgi ve metafor anket formu kullanılarak 70 öğrenciden veri toplanmış ve içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Ayrıca araştırmanın yürütüldüğü her kurum ve kademeden gelişigüzel örnekleme yöntemi ile seçilen dörder öğrenciyle odak grup görüşmesi ve her kurumdan bir öğretmen ile yarı yapılandırılmış bir form aracılığıyla görüşme gerçekleştirilmiştir. Araştırmada elde edilen verilerin geçerliğini arttırmak amacıyla ayrıntılı betimleme tekniği kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre ÜYÖ'in KSS kavramına ilişkin üretmiş oldukları metaforlardan en sık tekrar edenler gelecek, görev, hayat ve ödev metaforlarıdır. Araştırmanın alt problemleri doğrultusunda ÜYÖ'in hak kavramına ilişkin en çok tekrar eden metafor demokrasi ve sorumluluk kavramına ilişkin en çok tekrar eden metaforlar görev ve sorumluluk olmuştur. Her bir kavrama ilişkin ÜYÖ'in üretmiş oldukları metaforların kavramsal kategorileri ile katılımcıların demografik değişkenleri (cinsiyet, eğitim alınan kurum, sınıf, eğitim alınan alan, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi) arasındaki bağımlılık istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır.