Hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan ortaöğretim öğrencilerine yönelik farklı deprem eğitim şekillerinin karşılaştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖKHAN AÇIKGÖZ

Danışman: Murat Tekiner

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Afet, insanlar ve bütün canlılar üzerinde yarattığı etkiler bakımından fiziksel, ekonomik, sosyolojik ve psikolojik sonuçları olan doğal, teknolojik ve insan kaynaklı olaylardır. Ülkemizde afet denilince akla ilk gelen hiç şüphesiz depremdir. Deprem, ülkemizin büyük ve aktif fay hatları üzerinde olmasından dolayı sık sık yaşanmaktadır. 1999 Gölcük Depreminde olduğu gibi birçok depremde ülkemiz maalesef ciddi can ve mal kayıpları yaşamıştır. Bu nedenle deprem konusunda daha ciddi önlemler almak ve bu önlemleri toplumun bütün fertlerine uygun yöntemler aracılığıyla aktarmak önem kazanmaktadır. Ülkemizde AFAD başta olmak üzere AKUT vb. sivil toplum kuruluşlarının, hafif düzeyde zihinsel yetersizlik yaşayan ortaöğretim öğrencilerinin deprem eğitimi üzerine özel bir programı bulunmadığı bir başka ifadeyle bu bireylere deprem sırasında yapılması gerekenlerin hangi eğitim yöntemiyle verildiğinde daha etkili olacağı bilimsel anlamda yapılan araştırmalara göre bilinmemektedir. Bu çalışma hafif düzeyde öğrenme güçlüğü çeken öğrencilerin depreme ve diğer afetlere maruz kalma durumu ve bu konudaki bilinçlerinin artırılması noktasında nasıl bir eğitim şekliyle etkin sonuçlar alınacağını tespit etmek amacıyla, toplam 24 öğrenciye, 8'er kişiden üç farklı grup (sunum, video ve canlandırma) oluşturularak öntest-sontest tekniği uygulanmıştır. Yapılan çalışma sonucunda; katılım sağlayan öğrencilerin %54,2'sinin daha önce afet eğitimi almadığı, ancak %66,7'sinin daha önce deprem yaşadığı tespit edilmiştir. Üç farklı şekilde verilen eğitimler sonucunda, sontest puanlamasına göre, sunum grubundaki öğrencilerin bilgilerinde, 26 sorudan 9'unda %12,5 ile %66,7 arasında negatif etki olduğu tespit edilmiştir. Benzer şekilde video grubunda da 8 soruda %12,5 ile %40 arasında değişen oranlarda negatif bir değişim gözlenmiştir. Bunlara karşın canlandırma grubu öğrencilerinde 26 sorunun 24'ünde, %14,3 ile %400 arasında pozitif değişimler gözlenmiştir. Araştırmaya katılan öğrencilerin ortalama başarı puanları incelendiğinde, sunum şeklinde eğitim alan öğrencilerin puanları, hem kızlarda (11,0 puan) hem de erkeklerde (3,0 puan) düşmüştür. Buna karşın video ve canlandırma eğitimlerinde sırasıyla kızlarda 8,0-36,5 puan ve erkeklerde 4,5-17,0 puan yükselmiştir. Ancak yapılan varyans analizine göre kullanılan üç farklı eğitim şeklinin öğrencilerin ortalama puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık (p=0,631) yaratmadığı belirlenmiştir. Genel olarak sonuçlar incelendiğinde, üç farklı eğitim şekli arasındaki farklılık her ne kadar istatistiksel olarak anlamlı çıkmasa da canlandırmanın, hafif düzeyde zihinsel yetersizlik yaşayan ortaöğretim öğrencilerinin afet eğitimi konusunda diğer eğitim şekillerine göre daha etkili olduğu rahatlıkla söylenebilir. Dolayısıyla hafif düzeyde zihinsel güçlük yaşayan öğrencilere eğitim veren kurumlar ile ilgili Milli Eğitim Bakanlığı mevzuatlarında bu doğrultuda değişikliklerin yapılmasının etkili bir çözüm olacağı düşünülmektedir.