Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Serbest Cisim Diyagramı Çizebilme Düzeylerinin Mekanik Konuları Kapsamında İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FİLİZ ERDOĞAN
Danışman: Esin Şahin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırmalarda öğrencilerin özellikle fizik konularını anlamakta zorlandıkları vurgulanmakta ve zorlanma nedenleri arasında fizik kavramlarının soyut olmasının yer aldığı belirtilmektedir. Ortaokul fen bilimleri dersinin içeriğinde de fizik konuları ve soyut fizik kavramları yer almaktadır. Bu nedenle geleceğin öğreticileri konumundaki fen bilgisi öğretmen adaylarının fizik kavramlarını/konularını üniversite eğitim süreçlerinde doğru olarak yapılandırmaları önemlidir. Bu araştırmada, merkezinde soyut bir fizik kavramı olan kuvvet kavramının yer aldığı "serbest cisim diyagramı (SCD)"'na odaklanılmıştır. Bu araştırmada fen bilgisi öğretmen adaylarının SCD çizebilme düzeylerinin mekanik konuları kapsamında incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın deseni nitel araştırma desenlerinden durum çalışmasıdır. Çalışmanın katılımcıları bir devlet üniversitesinin Fen Bilgisi Öğretmenliği Programına kayıtlı 38 öğretmen adayıdır. Veri toplama sürecinde "Serbest Cisim Diyagramı Çizim Ölçeği (SCDÇÖ)" kullanılmış ve "Görüşme" tekniğinden yararlanılmıştır. Ölçek çalışmanın katılımcılarına uygulandıktan sonra, çizimlerde anlaşılmayan kısımların netleştirilmesi için katılımcılarla görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler cisimlere etki eden kuvvetlerin belirlenmesi, yönlerinin ve büyüklüklerinin çizimlere yansıtılması açılarından analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda çoğu öğretmen adayının SCD çizme konusunda, eğimli zemin sorularında daha fazla olmak üzere çeşitli açılardan sorunlar yaşadığı görülmüştür. SCD'de olması gereken kuvvetleri belirleyerek, bu kuvvetlerin yönlerini ve büyüklük kıyaslamalarını doğru yapan öğretmen adayları olmasına rağmen diyagramda olmaması gereken kuvvetleri çizimlerine ekleyen çok sayıda katılımcı olduğu da görülmüştür. Bu nedenle öğretmen adaylarının problem çözümlerinde sorun yaşama olasılıklarının düşürülebilmesi için, eğitimcilerin SCD'ye eğitim süreçlerinde daha fazla ağırlık vererek hataların sebeplerini belirlemeleri ve eğitim süreçlerini bu doğrultuda yapılandırmalarının önemli olduğu düşünülmektedir.