Çanakkale Boğazı'nın Bazı Liman Bölgelerindeki Fitoplanktonik Organizmaların Çevresel Parametrelerle İlişkili Kısa Zaman Serili Değişimleri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Serdar ÖZYALIN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MUHAMMET TÜRKOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, 04 Şubat–06 Ekim 2010 tarihleri arasında Çanakkale Boğazı (ÇB)'nda fizikokimyasal değişimlerle (CTD, klorofil a, nütrient, askıda katı madde, sekidisk) ilişkili olarak kısa zaman serili kalitatif ve kantitatif fitoplankton değişimleri incelenmiştir. ÇB'nin fitoplankton kompozisyonu Dinophyta ve Bacillariophyta ağırlıklı olup, diğer gruplar daha az tür ve hücre sayısı ile temsil edilmektedir. ÇB Çanakkale Yat Limanı'nda (Ist.Ç1) fitoplankton kommunitesinde Cyanophyceae'den 2 cinse ait 2 taksa (%4.26), Dinophyceae'den 11 cinse ait 19 taksa (%40.42), Prymnesiophyceae'den 1 cinse ait 1 taksa (%2.12), Dictyochophyceae'den 2 cinse ait 2 taksa (%4.26), Bacillariophyceae'den 17 cinse ait 21 taksa (%44.68) ve Euglenophyceae'den 2 cinse ait 2 taksa (%4.26) olmak üzere toplam 47 fitoplankton türü tespit edilirken, Kepez Limanı'nda (Ist.K1) Cyanophyceae'den 4 cinse ait 4 taksa (%3.51), Dinophyceae'den 16 cinse ait 44 taksa (%38.60), Prymnesiophyceae'den 1 cinse ait 1 taksa (%0.88), Dictyochophyceae'den 2 cinse ait 6 taksa (%5.26), Bacillariophyceae'den 33 cinse ait 56 taksa (%49.12), Euglenophyceae'den 2 cinse ait 2 taksa (%1.75) ve Chlorophyceae'den 1 cinse ait 1 taksa (%0.88) olmak üzere toplam 114 tür fitoplankton tespit edilmiştir. Ist.Ç1'deki kommunitede 16 taksa nadir (f:%1-20), 17 taksa yaygın (f:%21-40), 8 taksa bol (f:%41-60), 3 taksa çok bol (f:%61-80) ve 3 taksa devamlı (f:%81-100) olmak üzere toplam 47 taksa bulunurken, Ist.K1'de 28 taksa nadir (f:%1-20), 25 taksa yaygın (f:%21-40), 19 taksa bol (f:%41-60), 24 taksa çok bol (f:%61-80) ve 18 taksa devamlı (%81-100) olmak üzere toplam 114 taksa bulunmuştur. Buna göre, Ist.K1'in fitoplankton tür çeşitliliği Ist.Ç1'den daha yüksek bulunmuştur. Ist.Ç1'de 0.50 m'de Cyanophyta yoğunluğu ortalama 2.83x106±8.89x106 hücre L-1, Dinophyta yoğunluğu 6.18x106±7.29x106 hücre L-1, Dictyochophyta yoğunluğu 4.14x103±1.63x104 hücre L-1, Bacillariophyta yoğunluğu 1.40x106±2.08x106 hücre L-1 ve Euglenophyta yoğunluğu 5.71x104±1.62x104 hücre L-1 iken, Ist.K1'de yine yüzey suyunda Cyanophyta yoğunluğu ortalama 4.52x106±1.32x107 hücre L-1, Dinophyta yoğunluğu 1.17x107± 1.70x107 hücre L-1, Dictyochophyta yoğunluğu 1.18x104±2.95x104 hücre L-1, Bacillariophyta yoğunluğu 1.80x106±2.04x106 hücre L-1 ve Euglenophyta yoğunluğu 1.60x104±4.45x104 hücre L-1 olmuştur. Diğer taraftan, Ist.Ç1'de 0.50 m'de toplam fitoplankton yoğunluğu ortalama 1.04x107±1.08x107 hücre L-1 iken, Ist.K1'de 1.80x107± 2.01x107 hücre L-1 olmuştur. Ist.K1'de 0.50 m'deki yüksek üretim (1.80x107±2.01x107 hücre L-1) 5 (1.97x107±2.18x107 hücre L-1) ve 10 m'de de (1.62x107±1.52x107 hücre L-1) kendini göstermiştir. Syanofitlerden türü tespit edilemeyen coccoid bir tür ve Anabanea sp., dinoflagellatlardan Gonyaulax sp., L. polyedrum, O. parvum, P. cordatum, P. micans, P. triestinum ve S. trochoidea, diatomlardan C. closterium, Chaetoceros sp., F. cylindrus, N. longissima, Pseudo-nitzschia sp., P. pungens, R. hebetate, R. styliformis, T. frauenfeldii ve T. mediterranea yıl boyunca veya belirli dönemlerde aşırı üreme göstererek öne çıkan baskın fitoplankton türleridir. Bununla birlikte, fitoplankton tür diversitesi temel olarak 8-10 tür tarafından kontrol edilmektedir. Bu çalışmada, ayrıca fizikokimyasal değişimlerle (CTD, klorofil a, nütrient, askıda katı madde, sekidisk) ilişkili olarak kalitatif ve kantitatif fitoplankton değişimleri incelenmiştir. Anahtar sözcükler: Türk Boğazlar Sistemi, Çanakkale Boğazı, Fitoplankton, HABs, Klorofil a, Nütrient, CTD.