Kuzey Ege Havzalarında Yüksek Akım ve Taşkın Analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ozan Öztürk
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): FAİZE SARIŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada Batı Anadolu bulunan ve DSİ tarafından Kuzey Ege Havzaları olarak adlandırılan alandaki akarsuların havzalarında yüksek akım ve taşkın analizi yapıldı. Öncelikle akarsuların rejim özelliklerini belirlemek için kümeleme analizi yapılıp mevsimsellik ve akım büyüklüğü açısından özellikleri irdelendi. Arkasından uzun yıllık yüksek akım parametreleri, akarsuların yüksek akım karakteristiklerini ortaya koymak için çıkartıldı. Elde edilen yüksek akım serilerine (yıllık maksimum debi, %10'luk eşik değer üstündeki gün sayısı, 10 günlük maksimum akım ve 30 günlük maksimum akım verilerine) korelasyon analizi yapılarak zamansal değişimleri belirlendi. Daha sonra taşkın frekans analizi uygulandı ve belirli akım döngülerinde akarsularda karşılaşılabilecek debi miktarları hesaplandı. Çalışma alanında taşkın risk analizinin yapılabilmesi için Zeytinli Çayı Havzası örnek seçildi ve daha önce üretilen hidrolojik veriler ve arazi çalışmalarıyla güçlendirilen Coğrafi Bilgi Sistemi tabanlı mekansal veriler kullanılarak taşkın risk modellemeleri gerçekleştirildi. Sonuç olarak Kuzey Ege Havzaları genelinde incelenen akarsuların yüksek akım karakteristikleri ve zamansal eğilimleri çeşitli istatistiksel analizlerle mercek altına alındı. İncelenen istasyonlarda Kayser istasyonu hariç (Bezirganlar Çayı) hemen hepsinde yıllık maksimum akımların, eşik değer üstü gün sayılarının, maksimum 10 ve 30 günlük akımların önemli bir yıllararası değişiklik göstermediği tespit edildi. Maksimum 10 ve 30 günlük akımlarda Tuzla ve Zeytinli Çaylarında en yüksek değerler tespit edildi. %10'luk eşik değer üstünde akım en uzun süre akım gösteren akarsular ise Kocadere ve Yağcılı Çayları oldu. Örnek havzada oluşabilecek taşkın ve etkileri coğrafi açıdan değerlendirilerek ortaya konuldu. Zeytinli Çayı için yapılan farklı zamansal döngülerdeki taşkın modellerinde yerleşim yerlerinde, ulaşım ağlarında ve tarım alanlarındaki olası hasar alanları gösterildi.